hello guest!
Member ID:  
Password:
   
Remember me
ebooks - truyên việt nam
Nhật Tiến » Từ Nhóm Bút Việt Đến Trung Tâm Văn Bút Việt Nam[1383] 
 
Rating: 
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
  • 6
  • 7
  •   7.0/7 - 1 vote
    view comments COMMENTS   print ebook PRINT  
     
     

    Nhật Tiến

    Từ Nhóm Bút Việt Đến Trung Tâm Văn Bút Việt Nam



    MỤC LỤC 


     

    Chương III

    Giải Tỏa Những Ngộ Nhận Về Nhóm Bút Việt


    A/ Về cuộc phỏng vấn của Tin Sách với nhà văn Mặc Đỗ.

    Tập san Tin Sách của Trung Tâm Văn Bút VN số 39 ra vào tháng 9-1965 có đăng bài phỏng vấn nhà văn Mặc Đỗ do ký giả Lê Phương Chi tức Lê Thanh Thái thực hiện.

    Xin trích câu hỏi và câu trả lời liên quan đến Trung Tâm Văn Bút. (người viết tô đậm những chỗ cần nhấn mạnh )

    HỎI - Anh nghĩ thế nào về nhóm Bút Việt? Nếu chúng tôi mời anh gia nhập nhóm Bút Việt, có trở ngại gì cho cá nhân nhà văn Mặc Đỗ với nhóm Quan Điểm chăng?

    ĐÁP- Câu hỏi gay go, nhưng tôi xin nói sự thật:

    Cho tới hôm nay tôi chưa hết khó chịu mỗi khi nghe nói tới PEN, tới những hoạt động của hội viên PEN nhân danh nhà văn Việt Nam. Chắc chưa ai quên PEN Việt Nam được hình thành như thế nào để kịp dự hội nghị Đông Kinh. Tôi buồn thấy một số nhà văn chúng ta ít kiêu hãnh quá. Giả thử hồi đó họ biết kiêu hãnh hơn, từ chối không bán rẻ tên tuổi lấy một chuyến đi, văn chương Việt Nam sẽ vinh hạnh hơn. Đừng nói nhận là hi sinh, vì văn chương Việt nam không cần ai phải hi sinh hết. Mà hi sinh nỗi gì, hồ sơ PEN Đông Kinh còn đó để minh chứng kết quả của sự có mặt của PEN Việt Nam. Chẳng qua có một số ít người nhân danh đám đông những người cầm bút Việt Nam để đi du lịch, hoặc nếu có thể, để quảng cáo tên tuổi cho riêng mình, văn chương và nhà văn Việt Nam có lợi gì?  

    Từ vụ Đông Kinh tới nay, bao lần có hội viên PEN đi dự hội nghị ở ngoại quốc nhất nhất đều nhân danh các nhà văn VN, nhưng thử hỏi họ đi về có ai biết tới, họ đã nhân danh nhà văn VN làm được những gì ở hội nghị?

    Tôi lấy một thí dụ cụ thể vì gần nhất, là vụ nhà thơ VŨ HOÀNG CHƯƠNG nhân danh nhà văn VIỆT NAM đi dự hội nghị ở NAM TƯ. Vấn đề đặt ra ở hội nghị hay đến như vậy, tất nhiên PEN VIỆT NAM phải được thông báo từ lâu lắm, mà có ai được biết để thâu góp ý kiến thực sự của nhà văn VN. Kịp tới khi đi, hội thầm lặng cử người đi, người đi cũng im lìm ra đi, rồi lặng lẽ trở về, không kèn không trống.

    Nước chúng ta đang nghèo đói thông tín viên, một cây bút như Vũ Quân mà đi về không được lấy một bài báo- báo cáo đăng nơi công luận cho anh em ở nhà được biết. Tại sao Vũ Quân không viết? Nếu viết thiếu gì báo đăng. Ít nhất cũng cần tỏ rằng mình có trách nhiệm chứ. Đằng này Vũ Quân kênh kiệu chờ một phóng viên của Tin Sách tới phỏng vấn mới kể lể qua loa vài chuyện vô trách nhiệm. Hội nghị bàn bạc ra sao, đại diện các nhà văn Việt Nam can thiệp như thế nào vào cuộc thảo luận, ý kiến phát biểu ra sao, phản ứng của hội nghị như thế nào? Chờ hội nghị in cuốn sách tổng kết rồi gửi qua và để riêng các ông hội viên PEN Việt Nam đọc, thì chán quá!

    Do sự có mặt của PEN Việt Nam, thế giới có biết đến văn chương Việt Nam hay không, cứ đọc qua những lời đối thoại của Vũ Quân với mấy phóng viên báo chí tại Bled, đủ thấy thiên hạ nhìn chúng ta bằng con mắt tò mò vì chúng ta là "của lạ" hơn là họ bắt buộc phải biết đến chúng ta vì chúng ta đáng được đếm xỉa tới trên mặt đất này hay vì chúng ta có Nguyễn Du. (Tại sao đi đâu cũng đưa mãi Nguyễn Du ra? Đã có những người ngoại quốc khi nói chuyện tới văn học Việt Nam đã phải dặn trước là miễn nói tới Nguyễn Du. Chúng ta tôn thờ Nguyễn Du, điều đó đúng, nhưng không phải hết thẩy những người ngoại quốc, chưa thấu hiểu được những đặc thù của tiếng Việt, đều thú Nguyễn Du cả đâu, và không phải cần có Nguyễn Du rồi bây giờ khoanh tay, kênh kiệu, là đủ cho thế giới biết đến ta.)

    Tôi buồn nghĩ đến chuyện đã qua và chuyện bây giờ;  nên không hề nghĩ có dịp nào gia nhập PEN Việt nam. Tôi tài sức đâu mà thay đổi được tổ chức hiện tại, nhưng cứ ngồi đó mà nhìn những tàn tích của sự kém kiêu hãnh của ngòi bút thì càng buồn thêm! Tôi nghĩ rằng đóng góp tác phẩm vào với anh em cùng nghề đã tạm đủ  (tuy đôi khi hoàn cảnh riêng khiến cho sự đóng góp không mãn ý) đóng góp bằng cá nhân mình hãy để chờ dịp thuận tiện và cần thiết.

    Sau đó anh Mặc Đỗ nhìn tôi:

    "Anh đã hỏi, tôi buộc lòng phải nói. Anh thấy thế nào? Có đăng được những ý kiến này của tôi không?"

    Tôi lặng thinh một phút rồi nói:

    " Việc PEN thành hình và hội nghị tại Đông Kinh, tôi không được rõ lắm. Nhưng ý kiến của anh tôi xin tôn trọng, Và PEN chúng tôi cũng cần nghe những lời phê bình thẳng thắn như anh để minh xác những dư luận sai lầm, làm cho các nhà văn bạn hiểu thêm cho rõ về PEN Việt Nam. Xin hứa chắc với anh là tôi sẽ ghi đúng những ý kiến anh đã phát biểu.

    Lê Phương Chi  (10-8-65)

    ( Tập san Tin Sách số ra tháng 9-1965, trang 25, 26, 27,28)

    Vài lời minh xác của Ban Thường Vụ Văn Bút với nhà văn Mặc Đỗ

    Nhân những cảm tưởng và ý kiến trên đây của nhà văn Mặc Đỗ về Hội Bút Việt, chúng tôi tự thấy có bổn phận minh xác mấy điểm:

    I/ Nhóm Bút Việt (hay Trung Tâm Văn Bút Việt Nam) là một chi nhánh của Hội Văn Bút Quốc Tế, trụ sở trung ương đặt ở Luân Đôn (nước Anh) và hiện nay có trên 100 trung tâm ở nhiều nơi trên khắp thế giới.

    Xét về một phương diện, cũng như những trung tâm Văn Bút ở các nước khác, nhóm Bút Việt là một hội bao gồm những nhà văn, nhà thơ, biên tập viên và dịch giả, thừa nhận Bản Hiến Chương của Hội Văn Bút Quốc Tế.

    Bản Hiến Chương này có một đoạn chính như sau:

    Tổ chức Văn Bút Quốc tế xác nhận rằng:

    1. Văn chương dù xuất xứ có tính cách Quốc gia, nhưng không có biên giới và phải được trao đổi giữa các quốc gia mặc dầu có những cuộc tao loạn về phương diện chính trị hay kinh tế.
    2. Trong bất cứ hoàn cảnh nào, nhất là trong thời chiến, không bao giờ nên để cho những thiên kiến về quốc gia hay chính trị xâm phạm tới các tác phẩm văn nghệ là tài sản chung của nhân loại.
    3. Các hội viên của Hội Văn Bút Quốc Tế lúc nào cũng phải dùng hết ảnh hưởng của mình để làm tăng sự hiểu biết và sự tương trọng giữa các quốc gia, học tự nguyện cố gắng phá bỏ các mối hiềm khích về chủng tộc, giai cấp và quốc gia để bảo vệ lý tưởng của một nhân loại duy nhất sống trong hòa bình trong một thế giới duy nhất.
    4. Hội Văn Bút Quốc tế chủ trương nguyên tắc tự do truyền bá tư tưởng trong mỗi quốc gia và giữa các quốc gia, và các hội viên sẽ phản đối mọi hình thức đàn áp tự do phát biểu tư tưởng trong xứ và trong đoàn thể của họ. Hội Văn Bút Quốc tế tuyên bố ủng hộ tự do báo chí và phản đối sự kiểm duyệt trong thời bình. Hội tin rằng vì thế giới cần tiến bộ để đạt tới trật tự hoàn mỹ hơn về chính trị và kinh tế nên nhất định phải có sự tự do chỉ trích các chánh quyền, các tổ chức hành chánh và các thể chế độc đoán. Vì tự do có nghĩa là tự kềm chế, các hội viện tự nguyện đã phá những tệ đoan mệnh danh là tự do báo chí để loan truyền những tin tức thất thiệt và xuyên tạc sự thực vì mục đích chính trị hay tư lợi.

    Tất cả các văn sĩ, biên tập viên và dịch giả có tư cách và chấp thuận những tôn chỉ trên đều có thể nhận là hội viên của Hội Văn Bút Quốc Tế, không phân biệt quốc tịch, chủng tộc, màu da hay tôn giáo.

    ° ° °

    II/ Nhóm Bút Việt đã được một số nhà văn nhà thơ Việt sáng lập hồi giữa năm 1957, đã chính thức gia nhập hội Văn Bút Quốc tế ngày 1-9-1957 nhân kỳ đại hội Văn Bút Quốc tế lần thứ 29 tại Đông Kinh và đã được công nhận như một hội văn hóa có pháp nhân tư cách tại Việt nam do nghị định số 111/BNV/NA/P5 ngày 21/10/1957 của Bộ Nội Vụ Chính Phủ Việt Nam Cộng Hòa.

    III/ Từ ngày thành lập tới nay, Trung Tâm Văn Bút Việt Nam đã mấy phen tham dự các hội nghị Văn Bút Quốc tế, thường được tổ chức hai năm một lần.

    Mới đây, nhà thơ Vũ Hoàng Chương với tư cách chủ tịch của nhóm Bút Việt , đã đại diện Ban Thường Vụ của nhóm đi dự Hội Nghị Văn Bút Quốc Tế lần thứ 33 tại Nam Tư.

    Lúc trở về thi sĩ họ Vũ đã có tường trình về hội nghị trong phiên họp của nhóm ngày 14/7/1965. Ngoài ra, Ban Thường Vụ cũng đã cung cấp tin tức về hội nghị nói trên để Việt Tấn Xã, Đài Phát Thanh Sài Gòn và các báo chí tùy tiện phổ biến. Riêng Tin Sách, nguyệt san do Trung Tâm Văn Bút Việt Nam xuất bản, đã loan tin về cuộc hội nghị này cũng như  vẫn loan các tin khác của Trung Tâm Văn Bút.

    IV/ Từ ngày thành lập tới nay, Trung Tâm Văn Bút Việt Nam vẫn cố gắng phát triển nội bộ và hoạt động ra bên ngoài.

    Về mặt quốc tế đã cử người tham dự 4 hội nghị quốc tế tại Frankfurt, W. Germany 1958;  Rio de Janeiro, Brazil 1960;  Oslo, Norway 1964; Bled, Yugoslavia 1965; đã đón tiếp nhiều nhân vật  quốc tế về văn hóa hoặc văn chương như quý ông:

    -Lindermann R. Blum;  Bradley, chủ tịch Văn Bút Đại Hàn.

    - Nhà văn Nhật Komatsu (9-1961).

    - J Haver, Roger Callois (Unesco, tháng 10-1961).

    - Myist, Matta Akrawi và John Lookwood (Tháng 12, 1961).

    - Agawa và Tamura (hai nhà văn Nhật, tháng 1- 1962).

    - Siomil Jose (tổng thư ký Văn Bút Phi Luật Tân, tháng 10- 1963).

    - Giáo sư Hoàng thân Prom Puraachatra (Chủ tich Văn Bút Thái Lan, tháng 10-1964) …v.v...

    - đã gửi một số truyện ngắn dịch ra tiếng Anh dự cuộc thi năm 1960 của Hội Văn Bút Quốc Tế, ở trong đó có hai truyện ngắn của nữ văn hữu Linh Bảo đã được khen ngợi và xếp vào hàng các truyện hay nhất thế giới;

    - đã xuất bản 4 số tập san ba thứ tiếng, Việt, Pháp, Anh để giới thiệu văn chương nước nhà với người ngoại quốc;

    - đã phiên dịch một số thơ và truyện ngắn ra tiếng Anh để góp vào tuyển tập thơ văn Á Châu do trung Tâm Văn Bút Phi Luật Tân ấn loát;

    - đã phiên dịch một số huyền truyện và truyện ngắn ra tiếng Pháp để vận động xuất bản nơi Trung ương Văn Bút Quốc Tế và cơ quan Văn hóa Liên Hiệp Quốc…

    Về mặt quốc nội :

    - Vẫn cố gắng tổ chức mỗi tháng một cuộc nói chuyện về văn chương kể từ tháng 7-1961 tới nay;

    - đã bảo trợ tinh thần mục "tác phẩm, tác giả và công chúng" trên nhật báo Tự Do trong hai năm 1961 và 1962 để khuyến khích phong trào viết, đọc, xuất bản và phê bình sách;

    - đã tiếp tục xuất bản nguyệt san Tin Sách kể từ tháng 7-1962 tới nay để loan tin đầy đủ về các sách xuất bản hàng tháng và để giới thiệu, phê bình các tác phẩm tương đối đặc sắc hơn;

    - đã tổ chức giải thưởng truyện ngắn trong niên kỳ 1964-65 và vừa công bố thể lệ giải thưởng truyện dài cho niên kỳ 1965-66.

    Tuy các Ban Thường Vụ, các Ban Chấp Hành liên tiếp từ đầu tới nay và toàn thể các hội viên cũ hoặc mới đã cố gắng không ngừng, nhưng các hoạt động của Trung Tâm Văn Bút Việt nam không thể nào tránh được hết mọi khuyết điểm về rất nhiều phương diện.

    Chúng tôi tin tưởng rằng gần một trăm văn hữu hiện có chân trong Trung tâm Văn Bút Việt Nam sẽ còn cố gắng nhiều hơn nữa và cũng hy vọng rằng sẽ có nhiều nhà văn, nhà thơ, biên tập viên và dịch giả, hoặc đã có danh tiếng, hoặc còn nhiều hứa hẹn trong tương lai, sẽ gia nhập thêm và hợp tác hoạt động để đóng góp một phần nào vào sự tiến bộ cùng phát triển của nền văn chương nước nhà cũng như của nền văn hóa thế giới.

    Saigon ngày 24-9-1965

    Ban Thường Vụ T.T.V.B.V.N.

    ( Tập san Tin Sách số ra tháng 9-1965, trang 25, 26, 27,28)

    ° ° °

    Để minh xác thêm trước lời phê phán của nhà văn Mặc Đỗ: "Từ vụ Đông Kinh tới nay, bao lần có hội viên PEN đi dự hội nghị ở ngoại quốc nhất nhất đều nhân danh các nhà văn VN, nhưng thử hỏi họ đi về có ai biết tới, họ đã nhân danh nhà văn VN làm được những gì ở hội nghị?",

    Và :

    "Vụ nhà thơ VŨ HOÀNG CHƯƠNG nhân danh nhà văn VIỆT NAM đi dự hội nghị ở NAM TƯ. Vấn đề đặt ra ở hội nghị hay đến như vậy, tất nhiên PEN VIỆT NAM phải được thông báo từ lâu lắm, mà có ai được biết để thâu góp ý kiến thực sự của nhà văn VN. Kịp tới khi đi, hội thầm lặng cử người đi, người đi cũng im lìm ra đi, rồi lặng lẽ trở về, không kèn không trống."

    Xin phổ biến lại bài tường thuật sau đây, đã in trên Tin Sách số 37, tháng 7-1965, là số báo ra trước số 39 tới 2 tháng trong có bài Lê Phương Chi phỏng vấn nhà văn Mặc Đỗ  như kể trên.

    B/ TRUNG TÂM VĂN BÚT VN NHỮNG  ĐIỀU CẦN  NÓI  RÕ

    Nhà văn, nhà thơ, nhà báo Phạm Việt Tuyền định cư tại Pháp và đã từ trần ngày 16-2-2009 tại Strasbourg, hưởng thọ 83 tuồi.

    Sự ra đi của ông đã để lại nhiều tiếc thương cho văn giới, đặc biệt là những thành viên của Trung Tâm Văn Bút V.N. Sau đó đã có nhiều văn thi hữu viết bài tưởng niệm về ông và tuyên dương ông là một cây bút suốt đời tận tụy cho văn hóa.

    Riêng trong lãnh vực sinh hoạt của Trung Tâm Văn Bút Việt Nam, sự ca ngợi nhà văn, nhà thơ, nhà báo Phạm Phạm Việt Tuyền là điều rất chính đáng bởi ông là người rất xứng đáng với những lời ca ngợi đó qua sự đóng góp rất nhiều công sức  kể từ khi Trung Tâm này được thành lập (tháng 10-1957) cho đến khi miền Nam rơi vào tay CS (tháng 4-1975).

    Tuy nhiên, khi viết ca ngợi nhà thơ, nhà văn, nhà báo  Phạm Việt Tuyền đối với Trung Tâm Văn Bút thì cũng không nên xóa bỏ mọi công lao của rất nhiều thành viên khác. Nêu lên điều này tất không phải là chuyện tranh cãi về công trạng của bất cứ ai nhưng điều chính yếu là ta hãy nên để lại cho các thế hệ về sau những tư liệu văn học mà nội dung có được tính chính xác.

    Nhật báo Người Việt phát hành ở Nam Cali, số ra ngày thứ Tư 16 tháng 9-2009, nhà thơ Du Tử Lê có viết một bài mang tựa đề "Phạm Việt Tuyền, người chọn "vắng mặt". Phần nói về Trung Tâm Văn Bút, ông dựa vào lời kể của nhà báo Lê Phương Chi (tức Lê Thanh Thái, hiện còn ở tại VN). Điều này không thể trách được ông, vì Lê Phương Chi là người rất thân cận với những sinh hoạt của Văn Bút trong nhiều năm ròng rã. Tuy nhiên không phải vì thế mà nội dung bài viết lại không có những điều cần phải nói cho rõ. Tôi xin nêu vài điều mà nội dung có thể tóm tắt theo nguyên văn của Du Tử Lê như sau :

    1) Nhà báo kiêm nhà văn Lê Phương Chi, có lần nói với tôi (Du Tử Lê) rằng, nếu không có sự tận tụy, kiên nhẫn, quên mình của Phạm Việt Tuyền, thì sinh hoạt của TTVBVN thời đó sẽ không có gì đáng nói.

    2) Ông (tức Lê Phương Chi) cho biết, ngoài việc lo nhật tu sổ sách, giấy tờ, phát triển hội viên và tổ chức những sinh hoạt có tính cách văn học cho hội hàng tháng, họ Phạm còn phải trách nhiệm sự sống còn của nguyệt san Tin Sách nữa.

    Vẫn theo ông Lê Phương Chi, thư ký tòa soạn lâu đời và cuối cùng của nguyệt san Tin Sách thì, trên nguyên tắc, chủ nhiệm Tin Sách là chủ tịch đương nhiệm; và chủ bút là tổng thư ký của hội. Nói cách khác, nhà văn Phạm Việt Tuyền là "xếp" trực tiếp của ông. Nhưng:"Trong suốt bao nhiêu năm tôi làm thư ký tòa soạn, chủ bút Phạm Việt Tuyền tin cậy tôi hoàn toàn. Ông không đòi hỏi hay đề nghị tôi nên giới thiệu tác phẩm này, hoặc tác giả kia. Ông cũng cho tôi toàn quyền mời người điểm những cuốn sách mà tôi dự định giới thiệu..."

    3) Về đức tính khiêm tốn, luôn chọn cho mình vị trí đằng sau sân khấu, bên trong cánh gà của tổng thư ký TTVBVN, tôi (Du Tử lê) nhớ, giữa thập niên 1960, để tạo sinh hoạt đều đặn cho hội, họ Phạm đưa ra sáng kiến, mỗi tháng, mời một hội viên thuyết trình về một đề tài văn học hay nghệ thuật, do hội viên đó, tự chọn. Nơi chốn (luôn luôn là thính đường trường Quốc Gia Âm Nhạc, ở đường Nguyễn Du), cùng những nhu cầu khác như người phụ diễn, trợ huấn cụ, quảng bá tin tức, mời khách tham dự... đều do ông đích thân liên lạc, cung ứng. Diễn giả chỉ cần cho biết đề tài bài nói chuyện mà, không phải đưa ông duyệt trước...

    4) Tháng Mười, năm 1965, cá nhân tôi (Du Tử Lê) được mời. Trước khi nhận lời, tôi hỏi ông, tại sao, một người tên tuổi, uy tín như ông lại không phải là một trong những người đầu tiên thực hiện kế hoạch? Ông đáp: "Thì các anh, các chị cứ chịu khó nói trước đi. Khi không còn ai khác, lúc đó, tới phiên tôi cũng đâu có muộn màng gì..." Tôi hiểu, ông trung thành với chủ trương "tránh mang tiếng!"

    ° ° °

    Là một cá nhân đã từng tham gia sinh hoạt của Trung Tâm Văn Bút từ năm 1959 (Hội được  thành lập ngày 21-10-1957 với tên Hội Bút Việt do nhà văn Nhất Linh làm Cố vấn, nhà văn Đỗ Đức Thu làm Chủ tịch sáng lập), người viết bài này nhận thấy mình có cơ may được am hiểu nhiều sự việc của Văn Bút để có thể điều chỉnh lại những điều mà nhà thơ Du Tử Lê đã đề cập đến trong bài báo kể trên. Xin đi từng điểm theo thứ tự đã ghi ở trên.

    1) Không có sự tận tụy, kiên nhẫn, quên mình của Phạm Việt Tuyền, thì, sinh hoạt của TTVBVN thời đó, sẽ không có gì đáng nói:  Không ai phủ nhận sự tận tụy, hết mình của cố Tổng Thư Ký Phạm Việt Tuyền đối với Văn Bút VN, nhưng cũng phải kể đến sự đóng góp bền bỉ, tích cực của nhiều cây bút lẫy lừng khác như Vũ Hoàng Chương, Vương Hồng Sển, Tam Lang Vũ đình Chí,Thanh Lãng, Vi Huyền Đắc, Đỗ Đức Thu, Đông Hồ Lâm Tấn Phác, Tchya Đái Đức Tuấn, Nguyễn Hoạt, Lê văn Hoàn, Nghiêm Xuân Việt, Hoàng Xuân Việt, Đào Đăng Vỹ, Hồ Hữu Tường..v..v. Nếu căn cứ theo bài viết của nhà thơ Du Tử Lê  thì tất cả các vị kể trên đã làm gì, đi đâu trong ròng rã gần hai chục năm mà để đến nỗi không có cá nhân nhà văn Phạm Việt Tuyền thì "sinh hoạt của TTVBVN thời đó, sẽ không có gì đáng nói".

    Xin nêu vài sự kiện cụ thể:

    - Ngay từ hồi Hội Bút Việt còn đóng trụ sở tại số 36/59 đường Cô Bắc, một con phố rất hẹp ở sau lưng Chợ Cầu Ông Lãnh Sài Gòn, khi đi vào phải lội qua những quãng bùn lép nhép hôi tanh đầy mùi cá, thì hai dịch giả : Lê văn Hoàn (dịch tiếng Việt ra tiếng Anh), Nghiêm Xuân Việt (dịch tiếng Việt ra tiếng Pháp) đã dịch những truyện ngắn của nhà văn VN như Bình Nguyên Lộc, Đỗ Đức Thu, Linh Bảo…để đem đi dự các cuộc thi do nhóm các Hội Văn Bút thuộc các nước trong vành đai Thái Bình Dương (Pacific Rim) tổ chức 2 năm một lần. Tác phẩm Con chồn tinh quái (nếu tôi nhớ không lầm) của nhà văn Linh Bảo đã một lần đoạt giải, nêu cao mầu cờ sắc áo VN trong văn giới quốc tế .

    Đó không phải là điều đáng nói sao ?

    - Trụ sở đầu tiên của Hội Bút Việt ở 36/59 đường Cô Bắc chỉ là một căn nhà 2 tầng trong một con phố chật hẹp, tầng dưới  dành cho gia đình ông Nguyễn văn Hinh, thư ký của Hội (sẽ đề cập đến nhân vật này ở phần sau) và tầng trên là chỗ hội họp của Ban Chấp Hành. Riêng tôi (Nhật Tiến) đã được nhà văn Nhất Linh giới thiệu vào Hội tại căn gác này và một thời gian sau tôi trở hành Phó Tổng thư ký Hội, phụ tá nhà văn Phạm Việt Tuyền trong một số công việc, đặc biệt là tôi đã từng ghi biên bản của hầu hết các cuộc họp của Ban Thường Vụ cũng như của Ban Chấp Hành Văn Bút cho đến mãi tháng 4 năm 1975 (tất nhiên trừ những khi bận việc hay bị đau ốm).

    Qua đầu thập niên 70, nhờ sự vận động tài trợ do Chủ tịch Thanh Lãng thực hiện (trước thì do Asia Foundation, sau thì Ngân sách Quốc Gia VNCH tài trợ) mà Văn Bút có cơ hội dời trụ sở về số 107 đường Đoàn thị Điểm Sài Gòn. Đây là một căn biệt thự rất đẹp, nằm ở ngay mặt tiền của một con đường cũng rất đẹp gần vườn hoa Tao Đàn, Sài Gòn. Biệt thự này có một sân rộng, tráng xi-măng, có thể làm chỗ đậu cho khoảng gần 20 xe hơi cùng một lúc.

    Đây là một tòa nhà có 2 tầng lầu rộng rãi. Tầng dưới chia làm hai : một phần vẫn để cho gia đình ông thư ký Nguyễn văn Hinh trú ngụ (lúc này ông Hinh đã có thêm dâu rể, con cháu) và phần còn lại dùng làm văn phòng của Văn Bút, có tủ sách, có bàn làm việc và có chỗ để cả máy in ronéo cùng các ngăn chứa tài liệu. Tầng trên thênh thang, để trống thông suốt, có thể dùng làm Hội trường với khoảng trên 100 ghế ngồi và bục sân khấu. Ban Thường Vụ Văn Bút thường họp hằng tuần vào mỗi tối thứ Tư trên một cái bàn dài kê ở chính giữa (thông thường, các ghế sắt kê trong Hội trường đã được gom gọn lại, chỉ khi có những buổi thuyết trình, hội thảo thì mới được bầy ra). Phía ngoài của tầng trên là một hàng hiên cũng rất rộng rãi. Chủ tịch Thanh Lãng cũng đã có sáng kiến sử dụng hàng hiên này làm chỗ cho anh chị em văn nghệ sĩ lui tới (bất kể ngày nào) ngồi uống cà phê miễn phí và nói chuyện văn nghệ riêng tư. Chính Chủ tịch Thanh Lãng đã cho đặt mua 20 bàn nhỏ và 100 ghế xếp lùn cùng rất nhiều ly tách, phin cà phê, phích nước nóng để thực hiện cái Câu Lạc Bộ bỏ túi này.

    Tạo cơ hội cho anh chị em văn nghệ sĩ có cơ hội gặp gỡ hàn huyên do nỗ lực của Chủ tịch Thanh Lãng, như vậy không phải là điều đáng nói sao ?

    - Lại cũng cần nói thêm về cái tên Trung Tâm Văn Bút Việt Nam đổi từ tên cũ là Nhóm Bút Việt. Việc đổi tên này là do Chủ tịch Thanh Lãng thực hiện  trong nhiệm kỳ thay thế Chủ tịch Vũ Hoàng Chương vì đau yếu nên nhường lại. Linh mục Thanh Lãng cũng đề nghị chọn cho Văn Bút một cái huy hiệu để in trên các tiêu đề hay trang trí hội trường trong các buổi tổ chức. Sau nhiều phiên họp, Ban thường vụ quyết định lấy mẫu  huy hiệu trong có hình cây bút đặt xéo với thanh kiếm và thanh kiếm thì bị gẫy làm hai, ý nói ngòi bút bẻ gẫy được cường quyền. Trong huy hiệu có 2 hàng chữ : TRUNG TÂM VĂN BÚT VIỆT NAM và PEN Club International. PEN là cây bút nhưng cũng là những chữ đầu viết tắt : P=Poetes, Playwrights, E= Essayists, Editors, N=Novelists).

    Như vậy, nói chung  công lao làm cho Văn Bút có nhiều sinh hoạt đáng kể trong nhiều năm ròng rã không chỉ riêng nhà văn Phặm Việt Tuyền mà còn có sự đóng góp đáng kể của nhiều nhà văn hóa, văn nghệ lẫy lừng khác như Nhất Linh, Vũ Hoàng Chương, Thanh Lãng, Vi Huyền Đắc, Đông Hồ, Đỗ Đức Thu, Đào Đăng Vỹ, Lê văn Hoàn, Nghiêm Xuân Việt, Hoàng Xuân Việt, Hồ Hữu Tường, Nguyễn thị Vinh..v.v…

    2) Ông (tức Lê Phương Chi) cho biết, ngoài việc lo nhật tu sổ sách, giấy tờ, phát triển hội viên và, tổ chức những sinh hoạt có tính cách văn học cho hội, hàng tháng, họ Phạm còn phải trách nhiệm sự sống còn của nguyệt san Tin Sách nữa.-

    - Điều này không hoàn toàn đúng hẳn. Tất nhiên, Tổng Thư Ký của bất cứ hội nào thì cũng phải lo chuyện phát triển hội viên, nhưng "nhật tu sổ sách, giấy tờ" thì chắc chắn Hội Văn Bút không để cho Tổng Thư Ký của mình phải gánh vác hết, vả chăng nhà văn Phạm Việt Tuyền do bận rộn rất nhiều công việc như Chủ nhiệm nhật báo Tự do, Giám đốc Cơ sở Báo chí và Xuất bản Tự Do thì làm sao ông có thể  đảm đương đủ mọi thứ công việc linh tinh như thế.

    Người lo sổ sách giấy tờ, cập nhập danh sách Hội viên, gìn giữ hồ sơ sổ sách của hội chính là ông thư ký Nguyễn văn Hinh, người tận tụy với Văn Bút ngay từ thuở ban đầu và sau này trở nên già nua, chúng tôi còn gọi là Cụ Hinh. Tuy Cụ không hề dính líu gì tới chuyện văn chương chữ nghĩa, sự thành công hay vinh dự nếu có của Văn Bút cũng chẳng khiến cho Cụ được vẻ vang gì, nhưng Cụ  lại lo lắng công việc của Văn Bút một cách rất cần mẫn tỉ mỉ. Cụ đã cất giữ tất cả những mẫu thư triệu tập các loại phiên họp, các thứ thiệp như thiệp mời tham dự buổi Nói chuyện, buổi Hội thảo, buổi trao giải Văn chương do Văn Bút tổ chức..v.v. Chính vì vậy mà mỗi khi có việc tổ chức, Ban Thường Vụ chỉ giao cho Cụ ngày giờ, tên diễn giả, tên đề tài thuyết trình ..v.v.. là cụ lo chạy đi in thiệp, vô phong bì và theo danh sách hội viên mà gửi đi. Một đôi khi Văn Bút cần ra thông cáo báo chí thì  Ban Thường Vụ cũng chỉ cần soạn thảo nội dung và trao cho Cụ là yên tâm rồi. Cụ sẽ ngồi đánh máy trên bản giấy stencil, quay ronéo nhiều bản và gửi đi tới mọi tòa soạn theo danh sách báo chí mà cụ vẫn cập nhật. Một người tận tụy như vậy mà xóa sạch công lao đóng góp cho Văn Bút thì thật bất công, không thể chấp nhận được.

    -  Về nguyệt san Tin Sách, tôi thấy rõ là tuyệt nhiên không thể có sự "họ Phạm còn phải trách nhiệm sự sống còn của nguyệt san Tin Sách nữa.", như nhà thơ Du Tử Lê nhắc lại lời nhà báo Lê Phương Chi (tức Lê Thanh Thái).

    Sự thể là : tờ Tin Sách vốn là sáng kiến đầu tiên của  GS Nguyễn Ngọc Linh, sau 2 năm được điều hành bởi bào đệ ông là GS Nguyện Ngọc Phách thì tờ Tin Sách được giao lại cho Văn Bút và  nhà văn Trần Phong đảm nhận vai trò Thư ký tòa soạn. Nội dung tờ Tin Sách chỉ hoàn toàn hướng vể chuyện sách vở, văn chương, gồm hai phần chính: 2/3 số trang được dành cho các bài phê bình về một số  tác phẩm do các nhà văn, nhà thơ đã cho ra mắt trong tháng vừa qua, 1/3 số trang còn lại có nội dung đúng nghĩa là những Tin về Sách hay nói một cách khác, đấy là một bản ghi một cách tóm tắt toàn bộ tên những cuốn sách vừa ra trong tháng, kể cả sách giáo khoa với vài thông tin ngắn gọn như tên sách, tên tác giả, tên nhà xuất bản, khổ sách, số trang và giá tiền. Một loại nguyệt san như thế, tuy rất hữu ích cho giới độc giả có thể theo dõi tình hình xuất bản sách trong tháng nhưng nó vẫn là loại báo khô khan, rất kén độc giả, nếu không có sự tài trợ thì khó lòng mà sống sót . Và sự sống còn của tờ Tin Sách là do Ban Thường Vụ Văn Bút đồng thanh chấp thuận trích ngân quỹ của Hội ra tài trợ, chứ không phải Hội khoán trắng cho nhà văn Phạm Việt Tuyền "trách nhiệm sự sống còn của nguyệt san Tin Sách".

    Cũng cần nói thêm là tuy Tin Sách được coi như một cơ quan báo chí của Hội, nhưng Hội vẫn giao phó cho nhà văn Trần Phong Giao toàn quyền quyết định về bài vở, nội dung tờ báo. Sau này Trần Phong Giao vì bận việc nên trao lại cho nhà báo Lê Thanh Thái thay thế. Công việc cứ thế tiếp tục, tôi chưa bao giờ thấy bất cứ ai trong Ban Thường Vụ xía vô nội dung của tờ báo hay đòi hỏi phải đăng bài này, rút lại bài kia. Đây là chủ trương của Hội Văn Bút chứ không phải chỉ riêng là tính cách vô tư của nhà văn Phạm Việt Tuyền.

    3) Nhà thơ Du Tử Lê nhớ lại : " giữa thập niên 1960, để tạo sinh hoạt đều đặn cho hội, họ Phạm đưa ra sáng kiến, mỗi tháng, mời một hội viên thuyết trình về một đề tài văn học hay nghệ thuật, do hội viên đó, tự chọn. Nơi chốn (luôn luôn là thính đường trường Quốc Gia Âm Nhạc, ở đường Nguyễn Du), cùng những nhu cầu khác như người phụ diễn, trợ huấn cụ, quảng bá tin tức, mời khách tham dự... đều do ông đích thân liên lạc, cung ứng. Diễn giả chỉ cần cho biết đề tài bài nói chuyện mà, không phải đưa ông duyệt trước...

    Có vài điều sai lạc trong đoạn văn ngắn này :

    - Việc mỗi tháng mời một hội viên thuyết trình về một đề tài văn chương là kết quả của nhiều phiên họp bàn thảo kỹ lưỡng trong Ban Thường Vụ (sở dĩ phải bàn kỹ lưỡng vì không phải chỉ tổ chức có một buổi nói chuyện mà đây được coi là sinh hoạt thường xuyên của Hội mỗi tháng). Hơn nữa, cho dù sáng kiến này xuất phát từ bất cứ cá nhân nào thì nó cũng phải dựa vào uy tín của các nhà văn, nhà thơ  lão thành trong Hội. Chính nhờ những uy tín này mà công việc mời diễn giả sẽ được dễ dàng hơn.  Rồi đi vào công việc tổ chức thì cũng phải đòi hỏi nhiều công sức đóng góp của rất nhiều người  (như lựa chọn diễn giả,  tiếp xúc và thảo luận về đề tài nói chuyện, chuẩn bị hội trường và phát động trên báo chí, in thư mời và bỏ phong bì gửi bưu điện, tìm xướng ngôn viên điều khiển buổi họp nói chuyện..v.v…). Nhà văn Phạm Việt Tuyền đa đoan nhiều thứ công việc quan trọng hơn, làm sao ông có thể đích thân lo đến cả trợ huấn cụ cũng như mời khách tham dự, quảng bá tin tức được.

    - Nhà thơ Du Tử Lê cho biết nơi chốn tổ chức: luôn luôn là thính đường trường Quốc Gia Âm Nhạc, ở đường Nguyễn Du,  thì cũng là điều không đúng, bởi Thính đường này không phải luôn luôn sẵn sàng cung ứng (available) theo lời yêu cầu của Văn Bút,  do Viện còn bận rộn nhiều cuộc trình diễn khác. Trong khi ấy, Văn Bút vì phải giữ thông lệ hàng tháng của mình nên nhiều khi phải chạy tìm chỗ khác khi chưa có trụ sở mới khang trang. Cuộc nói chuyện do Văn Bút tổ chức cho chính tôi (Nhật Tiến) ngày 15-4-1962 đã diễn ra tại hội trường của Đại Học Văn Khoa Sài Gòn (sau này trở thành Thư Viện Quốc Gia do công trình của Quốc Vụ Khanh đặc trách Văn Hóa, cụ Mai Thọ Truyền).

    Đề tài thuyết trình của tôi hôm ấy là "Một vài nhận xét về tình trạng bế tắc trong ngành tiểu thuyết hiện nay", qua đó tôi đã chỉ trích mạnh mẽ Sở Kiểm Duyệt, Bộ Thông Tin về sự đã hạch hỏi về tên nhân vật "Thiếu phụ áo đỏ" trong tiểu thuyết kịch "Người kéo màn" của tôi khi tôi đem kiểm duyệt, xin giấy phép in. Người kiểm duyệt sách đặt câu hỏi : " Tại sao không phải mầu áo khác mà lại là áo đỏ ?". Quả thực là tôi đã nhức đầu khi phải trực diện với tính cách chống Cộng kiểu này, nhưng do sự cương quyết của tôi, Bộ Thông Tin đã nhượng bộ và tôi được giữ nguyên tên nhân vật của mình khi tác phẩm được in ra và để cho tôi có cơ hội nhắc lại trong bài thuyết trình.

    Kể lại điều này là để cho thấy chỉ có ở chế độ dân chủ tự do ở miền Nam thì mới có lối tranh cãi, có sự nhượng bộ, và có sự đăng đàn chỉ trích nói trên mà người trong cuộc vẫn không bị ai làm khó dễ gì. Gần 50 năm sau (tính tới năm 2009), so ra chế độ CSVN hãy còn thua xa lắc !

    - Diễn giả chỉ cần cho biết đề tài bài nói chuyện mà, không phải đưa ông duyệt trước...Điều này đúng nhưng không phải do sự dễ dãi của riêng vị Tổng thư Ký Phạm Việt Tuyền. Nó là chủ trương tôn trọng tự do của người cầm bút theo Hiến Chương Văn Bút Quốc Tế . Nó cũng chính là lý do để cho Hội Văn Bút VN được thành lập và có rất đông đảo văn nghệ sĩ tham gia, hưởng ứng. Lẽ nào lại chỉ có một mình nhà văn Phạm Việt Tuyền dễ dãi với diễn giả, không cần phải đưa bài cho ông "duyệt" trước ! Một người suốt đời tận tụy với Văn Bút như nhà văn Phạm Việt Tuyền, nếu được  nghe ca ngợi mình qua câu này, chắc chính ông cũng phải thấy mắc cỡ !

    4)  Năm 1965, nhà thơ Du Tử Lê  được Văn Bút mời nói chuyện. Ông kể : "Trước khi nhận lời, tôi hỏi ông, tại sao, một người tên tuổi, uy tín như ông lại không phải là một trong những người đầu tiên thực hiện kế hoạch? Ông đáp: "Thì các anh, các chị cứ chịu khó nói trước đi. Khi không còn ai khác, lúc đó, tới phiên tôi cũng đâu có muộn màng gì..." Tôi hiểu, ông trung thành với chủ trương "tránh mang tiếng!"

    Xin có vài điều nói về đoạn văn này:

    - Việc nhà thơ Du Tử Lê muốn nhường buổi nói chuyện cho Tổng Thư Ký Phạm Việt Tuyền vì ông Tuyền là "một trong những người đầu tiên thực hiện kế hoạch",  đối với tôi (Nhật Tiến) hoàn toàn không ăn khớp với thời gian. Như ở trên tôi đã kể, từ năm 1961 Văn Bút đã tổ chức nhiều buổi nói chuyện, trong khi mãi tới năm 1965 nhà thơ Du Tử Lê mới tham dự, tức là sự việc coi như đã trở thành thường xuyên rồi,  thì  việc  nhường nhịn "ai nói trước, ai nói sau" có còn cần thiết đặt ra nữa hay không ?

    Hơn nữa, trước buổi nói của Du Tử Lê vào năm 1965, Phạm Việt Tuyền đã có tới 2 buổi  do Văn Bút tổ chức. Vậy thì làm gì có chuyện Phạm Việt Tuyền trả lời Du Tử Lê:

    -"Thì các anh, các chị cứ chịu khó nói trước đi. Khi không còn ai khác, lúc đó, tới phiên tôi cũng đâu có muộn màng gì..." Tôi hiểu, ông trung thành với chủ trương "tránh mang tiếng!"

    Hai buổi nói chuyện của Phạm Việt Tuyền trước Du Tử Lê, có đề tài như sau:

    - Ngày 1-7-1962: Hoàng Quang: một xử sĩ, một chứng nhân  hay một lính chí nguyện.  

    - Ngày 1-12-1963: Vài nhận xét về báo chí Anh.

    Tôi lại rất ngạc nhiên về câu kết luận của nhà thơ Du Tử Lê sau câu chuyện nhường nhịn "nói" này:

    - " Tôi hiểu, ông trung thành với chủ trương "tránh mang tiếng!".

    Ô hay ! Là Tổng Thư Ký của một Hội đứng ra tổ chức các buổi nói chuyện hằng tháng, tha thiết mời người khác nói, trong khi chính mình thì cũng đã nói tới hai buổi rồi thì tại sao lại có chuyện"tránh mang tiếng"  !!

    Hay là ông muốn nói rằng ông Tổng Thư Ký Văn Bút tránh mang tiếng là tranh giành chỗ nói của người khác. Nhưng đó chỉ là suy diễn, chứ ý của Du Tử Lê trong bài viết thì đã quá rõ ràng. Vả lại chẳng bao giờ làm chuyện công vụ cho Văn Bút mà ông Phạm Việt Tuyền lại sợ mang tiếng.

    Như  trong hầu hết  các kỳ  họp Hội Nghị Văn Bút  Quốc Tế, do yêu cầu của Hội, nhà văn Phạm Việt Tuyền với tư cách Tổng Thư Ký của Hội nên  đều có mặt tham dự. Vậy ông đâu có sợ bị mang tiếng !

    Viết lách lửng lơ con cá vàng với ngôn ngữ điếng người kiểu này, thì kể cũng khá gây vất vả cho người đọc.

    Nhất là  khi viết những tài liệu văn hóa để gửi lại cho thế hệ mai sau.

    NHẬT TIẾN
    20-9-2009


     
     
     
    nguồn: nhavannhattien.wordpress.com

     
     
    write comments  WRITE COMMENTreviews/comments  
     
     

     
     
    Please SIGN IN to Write a Comment

    Member ID:  
    Password:    


    if you don't have a vm account, go here to REGISTER
     
    TRUYỆN DÀITRUYỆN NGẮNTRUYỆN DỊCHTẬP TRUYỆNTRUYỆN TÌNH CẢMTRUYỆN TRINH THÁMTRUYỆN GIÁN ĐIỆPTRUYỆN KINH DỊTRUYỆN TIẾU LÂM
    TRUYỆN TUỔI TRẺ / HỌC TRÒTRUYỆN TÌNH DỤCTRUYỆN KIẾM HIỆPTRUYỆN DÃ SỬTRUYỆN TRUNG HOATHƠTẠP CHÍPHI HƯ CẤU
    ENGLISH EBOOKSEBOOKS FRANÇAISTRUYỆN KỊCHEBOOKS by MEMBERSTỰ LỰC VĂN ĐOÀNGIẢI THƯỞNG VĂN HỌC TOÀN QUỐC
    GIẢI THƯỞNG NOBEL VĂN HỌCTRUYỆN HAY TIỀN CHIẾNTRUYỆN MIỀN NAM TRƯỚC 1975MỤC LỤC TÁC GIẢ







    Please make a
    donation to help us
    pay for hosting cost
    and keep this
    website free

    Bóng Người Thiên Thu

    Nguyễn Thị Hoàng

    1.Vũ Thần [16777215]
    2.Tinh Thần Biến [16777215]
    3.Thần Mộ (Tru Ma) [16777215]
    4.Đại Đường Song Long Truyện [5646383]
    5.Thần Mộ (Tru Ma) [5502198]
    6.Lộc Đỉnh Ký [4639435]
    7.Tiếu Ngạo Giang Hồ [4471017]
    8.Chuyện Xưa Tích Củ [4340386]
    9.Tế Công Hoạt Phật (Tế Điên Hòa Thượng) [3600274]
    10.Lưu Manh Kiếm Khách Tại Dị Thế [2689471]
    11.Phàm Nhân Tu Tiên [2490781]
    12.Xác Chết Loạn Giang Hồ [2300095]
    13.Lục Mạch Thần Kiếm [2010176]
    14.Sẽ Có Thiên Thần Thay Anh Yêu Em [1972321]
    15.Phong Lưu Pháp Sư [1548811]
    16.Hắc Thánh Thần Tiêu [1469891]
    17.Thất Tuyệt Ma Kiếm [1445481]
    18.Bạch Mã Hoàng Tử [1204030]
    19.Lưu Công Kỳ Án [1150518]
    20.Cô Gái Đồ Long [1078425]
    21.Yêu Em Từ Cái Nhìn Đầu Tiên [1062489]
    22.Đàn Chỉ Thần Công [1028648]
    23.Điệu Ru Nước Mắt [1026281]
    24.Ở Chỗ Nhân Gian Không Thể Hiểu [959337]
    25.Quỷ Bảo [921590]
    26.Giang Hồ Thập Ác (Tuyệt Đại Song Kiều) [907464]
    27.Hóa Ra Anh Vẫn Ở Đây [905247]
    28.Đông Chu Liệt Quốc [876860]
    29.Hắc Nho [852023]
    30.Đại Kiếm Sư Truyền Kỳ [842901]
    31.Điệu Sáo Mê Hồn [839986]
    32.Hóa Huyết Thần Công [755920]
    33.Tru Tiên [747711]
    34.Thần Điêu Đại Hiệp [744904]
    35.Đi Với Về Cũng Một Nghĩa Như Nhau [661859]
    36.Anh Có Thích Nước Mỹ Không? [622350]
    37.Bong Bóng Mùa Hè Tập 3 [592472]
    38.Nghịch Thủy Hàn [569275]
    39.Hoàn Hảo [557732]
    40.Chấm Dứt Luân Hồi Em Bước Ra [536741]
    41.Tầm Tần Ký [511894]
    42.Song Nữ Hiệp Hồng Y [455931]
    43.Thiên Đường [452663]
    44.Đạo Ma Nhị Đế [450743]
    45.Xu Xu, Đừng Khóc [439763]
    46.Mưu Trí Thời Tần Hán [433959]
    47.Bát Tiên Đắc Đạo [427313]
    48.Cậu Chó [417105]
    49.If You Are Here [411807]
    50.Võ Lâm Ngũ Bá [408042]
      Copyright © 2002-2017 Viet Messenger. All rights reserved.contact vm