hello guest!
Member ID:  
Password:
   
Remember me
ebooks - truyên việt nam
Nguyễn Hiến Lê » Đại Cương Văn Học Sử Trung Quốc[874] 
 
Rating: 
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
  • 6
  • 7
  •   7.0/7 - 1 vote
    view comments COMMENTS   print ebook PRINT  
     
     

    Nguyễn Hiến Lê

    Đại Cương Văn Học Sử Trung Quốc



    MỤC LỤC 


    PHẦN THỨ NHẤT. VĂN HỌC TRƯỚC ĐỜI TẦN
      I. Khởi Nguyên
      II. Văn Nghị Luận Của Các Triết Gia
      III. Văn Ký Sự
      IV. Kinh Thi
      V. Sở Từ

    PHẦN THỨ HAI. TỪ ĐỜI TẦN ĐẾN ĐỜI TUỲ
      I. Văn Trào Hai Đời Tần, Hán
      II. Văn Xuôi Đời Tần, Hán
      III. Phú, Nhạc Phủ Và Thơ Đời Hán
      IV. Thời Kiến An (196-220)
      V. Văn Trào Các Đời Nguỵ, Tấn, Nam Bắc Triều Và Tuỳ (221-621)
      VI. Văn Xuôi Từ Nguỵ Tới Tuỳ
      VII. Từ, Phú Và Thơ

    PHẦN THỨ BA. VĂN HỌC ĐỜI ĐƯỜNG
      I. Văn Trào Đời Đường (618-907)
      II. Văn Xuôi Đời Đường
      III. Thơ Đời Sơ Đường
      IV. Thơ Đời Thịnh Đường - Lý Bạch
      V. Thơ Thịnh Đường (Tiếp) - Phái Xã Hội
      VI. Thơ Thịnh Đường (Tiếp) - Phái Biên Tái
      VII. Thơ Thịnh Đường (Tiếp) - Phái Tự Nhiên
      VII. Thơ Thịnh Đường (Tiếp) - Phái Quái Đản
      IX. Vài Thi Hào Khác Thời Thịnh Đường
      X. Vãn Đường
      XI. Nhạc Phủ Và Từ Đời Đường

    PHẦN THỨ TƯ. VĂN HỌC CÁC ĐỜI NGŨ ĐẠI VÀ TỐNG
      I. Văn Trào Đời Ngũ Đại (907-960)
      II. Văn Trào Đời Tống (960-1279)
      III. Văn Xuôi Đời Tống
      IV. Thơ Đời Tống
      V. Từ Đời Tống

    PHẦN THỨ NĂM. VĂN HỌC CÁC ĐỜI NGUYÊN, MINH, THANH
      I. Văn Học Đời Nguyên (1234-1368) 1
      II. Văn Trào Đời Minh (1368-1660)
      III. Cổ Văn Và Thơ Đời Minh
      IV. Tuồng Và Tiểu Thuyết Đời Minh
      V. Văn Trào Đời Thanh (1616-1911)
      VI. Văn Học Chính Thống Đời Thanh
      VII. Tuồng Và Tiểu Thuyết Đời Thanh

    PHẦN THỨ SÁU. VĂN HỌC HIỆN ĐẠI
      I. Hai Cuộc Cách Mạng Trong Văn
      Ii. Tác Giả Hiện Đại

    TỔNG KẾT
      

     

    CHƯƠNG IV. THỜI KIẾN AN (196-220)

    1. TÌNH CẢNH HỖN LOẠN THỜI KIẾN AN

    Từ đời Linh Đế (nhà Đông Hán) trở đi, Trung Quốc lại hỗn loạn, dân gian chịu trăm phần khốn khổ. Vua chúa thì nhu nhược, hoạn quan và ngoại thích 1 tranh nhau chính quyền, đánh nặng thuế khoá. Bọn quý tộc hà hiếp, cướp bốc nông dân để làm giàu: nhà cửa huy hoàng, ruộng đất mênh mông, tôi tớ từng bầy, kẻ xu phụ hàng vạn. Họ ăn không ngồi rồi, bắt thằng dân nai lưng ra cung phụng, thành thử một người cày thì 100 người ăn, một người dệt thì 100 người mặc, số người đói rét nhan nhản khắp nơi, mối loạn gây nên tứ phía 2 .

    Mới đầu là Trương Giác khởi binh, thanh thế rất mạnh, đời gọi là giặc Hoàng cân (Khăn vàng). Tào Tháo dẹp được.

    Sau Đổng Trác chuyên quyền, các châu quận nổi lên đánh Trác và binh quyền qua tay Tào Tháo hết. Tào tự tôn là Nguỵ Vương, mượn tiếng phò nhà Hán để củng cố địa vị của mình. Lưu BịTôn Quyền không phục, mỗi người chiếm cứ một nơi, Lưu ở Ba Thục, Tôn ở Đông Ngô, lập thành cái thế chân vạc. Tấn trò Tam Quốc mở màn.

     

    2. VĂN TRÀO THỜI KIẾN AN

    Trong tình cảnh hỗn độn ấy, văn nhân không còn nhàn để đẽo gọt câu văn. Họ vẫn làm phú, thi, nhưng làm vội vàng trên lưng ngựa hoặc trong quán trọ để nhớ tiếc cảnh thái bình đã qua và than thở cho cảnh trầm luân hiện tại. Giọng họ không bi tráng, trầm hùng mà thê lương, ai oán. Thời đại ấy (Hán mạt) trong văn học sử người ta gọi là thời Kiến An (Kiến An là niên hiệu của vua Hiến Đế).

    Kết quả là một sự thay đổi lớn: thi ca chiếm địa vị của phú, thành một ngành chính trong văn học vì thơ dễ diễn tình cảm hơn phú. Phú suy nhưng sinh ra lối tứ lục, một thể văn biền ngẫu 3 , cứ một câu 4 chữ (tứ) lại một câu 6 chữ (lục).

     

    3. BA CHA CON HỌ TÀO

    a. Tào Tháo 曹操 (155-220)

    Những nhân vật làm lĩnh tụ trên văn đàn thời Kiến An là 3 cha con Tào Tháo.

    Tháo tự là Mạnh Đức 孟德, tiểu tự là A Man 阿瞞, người đất Bái, làm tới chức thừa tướng, trong thì hiếp vua Hiến Đế, ngoài thì chống với Lưu Bị, Tôn Quyền, xảo quyệt, gian hùng, rất đa tài, dùng binh giỏi mà văn thơ cũng hay.

    Bài Đoản ca hành của ông lời cực bi tráng:

    對酒當歌,

    人生幾何?

    譬如朝露,

    去日苦多。

    Đối tửu đương ca,

    Nhân sinh kỷ hà?

    Thí như chiêu lộ,

    Khứ nhật khổ đa!

    Đổi rượu nên hát,

    Đời người thấm thoát!

    Khác chi sương mai,

    Tiếc thay ngày trước!

    Từ thời Xuân Thu tới đây, ta mới gặp một bài thơ tứ ngôn cảm khái như vậy.

    Đến bài ngũ ngôn Khổ hàn hành 4 苦寒行 giọng còn trầm hùng hơn:

    北上太行山,

    難哉何巍巍!

    羊腸阪詰屈,

    車輪為之摧。

    樹木何蕭瑟!

    北風聲正悲。

    熊羆對我蹲,

    虎豹夾路啼。

    溪谷少人民,

    雪落何霏霏!

    延頸長嘆息,

    遠行多所懷。

    我心何怫郁?

    思欲一東歸。

    水深橋梁絕,

    中路正徘徊。

    迷惑失故路,

    薄暮無宿棲。

    行行日已遠,

    人馬同時飢。

    擔囊行取薪,

    斧冰持作糜。

    悲彼東山詩,

    悠悠令我哀!

    KHỔ HÀN HÀNH

    Bắc thượng Thái hành sơn,

    Nan tai hà nguy nguy!

    Dương tràng phản cất khuất,

    Xa luân vị chi tồi.

    Thụ mộc hà tiêu sắt!

    Bắc phong thanh chính bi.

    Hùng bi đối ngã tỗn,

    Hổ báo giáp lộ đề.

    Khê cốc thiểu nhân dân,

    Tuyết lạc hà phi phi!

    Diên cảnh trường thán tức,

    Viễn hành đa sở hoài.

    Ngã tâm hà phất uất?

    Tư dục nhất đông quy.

    Thủy thâm kiều lương tuyệt,

    Trung lộ chính bồi hồi.

    Mê hoặc thất cố lộ,

    Bạc mộ vô túc thê.

    Hành hành nhật dĩ viễn,

    Nhân mã đồng thời ki.

    Đảm nang hành thủ tân,

    Phủ băng trì tác mi.

    Bi bỉ Đông sơn thi,

    Du du linh ngã ai!

    BÀI HÀNH 5 TẢ CẢNH LẠNH BUỐT

    Phía bắc Thái hành san,

    Vòi vọi leo gian nan!

    Đường ruột dê uốn khúc,

    Làm bánh xe vỡ tan.

    Cây cối sao hiu hắt!

    Gió bấc rít trên ngàn.

    Gấu ngồi xổm ngó khách,

    Hổ bên đường gầm vang.

    Tuyết rơi sao phơi phới!

    Hang hốc ít nhân dân.

    Vươn cổ ta thở dài,

    Đi xa dạ bùi ngùi.

    Lòng ta sao buồn bực?

    Về đông mong tới ngày.

    Suối sâu cầu đã gẫy,

    Giữa đường dạ bồi hồi.

    Mê hoặc quên đường cũ,

    Tối mịt, trọ nhà ai?

    Đi hoài, bao ngày tháng,

    Đói cả ngựa lẫn người.

    Quảy túi đi tìm củi,

    Đập băng để nấu cơm.

    Nhớ lại thơ Đông sơn 6 ,

    Dằng dặc một nỗi buồn.

    b. Tào Phi 曹丕 (187-226)

    Con trưởng của Tào Tháo, cướp ngôi nhà Hán, tự lập làm Nguỵ Vương, giọng thơ không hùng như của cha mà có vẻ phong lưu, nhàn nhã. Trong bài Yên ca hành 燕歌行 tả nỗi lòng người đàn bà nhớ nhung, có những câu:

    明月皎皎照我床,

    星漢西流夜未央。

    牽牛織女遥相望,

    爾獨何辜限河梁。

    Minh nguyệt hạo hạo chiếu ngã sàng,

    Tinh hán tây lưu dạ vị ương.

    Khiên Ngưu, Chức nữ dao tương vọng,

    Nhĩ độc hà cô hạn hà lương.

    Trăng thanh rực rỡ chiếu giường ta,

    Sao chuyển về tây, đêm bao la.

    Ngưu, Chức cách sông, nhìn nhau được,

    Riêng ngươi chịu cảnh nhớ người xa!

    Phi lại là nhà phê bình đầu tiên của Trung Quốc. Trong thiên Luận văn 論文 ông có nhiều ý xác đáng, nói: “Văn lấy khí làm chủ. Khí có 2 thể: thanh và trọc, đều do trời sinh, không thể gắng sức mà luyện, dẫu cha, anh cũng không truyền được cho con, em”. Bàn về các thể văn, ông cho rằng luận thuyết phải đúng lý mà thi, phú thì cần đẹp. Vậy ta thấy khuynh hướng thi ca đương thời là trọng sự diễm lệ.

    c. Tào Thực 曹植 (192-232)

    Tào Thực 曹植 (192-232) tự là Tử Kiến 子建 có tài hơn cả.

    Phi và Thực là 2 anh em ruột mà tính tình và đời sống trái nhau hẳn. Phi làm vua chỉ cho văn chương mới là sự nghiệp lớn, đáng lưu truyền lại thiên thu, còn phú quý, công danh hễ chết là hết.

    Thực, ngược lại, cho văn chương là nghề mọn mà sự lập công mới là trọng. Trong một lá thư cho bạn, ông thổ lộ nỗi lòng, đại ý nói: “Tôi tuy bạc đức, cũng gắng sức giúp nước, để ân huệ cho dân, chứ không muốn lấy công việc bút mực làm công lao, lấy từ phú làm hơn người”.

    Đời Phi sung sướng còn đời Thực rất đau khổ. Khi Thực mới 10 tuổi, làm bài phú Đồng tước đài 銅雀臺 được Tào Tháo rất khen. Phi ghen Thực từ đó. Sau Tháo thấy Phi có tài chấp chính hơn, giao quyền cho Phi. Phi nghi Thực không phục mình, định kiếm cách hại 7 song không nhẫn tâm, bèn phong cho Thực chức hầu ở nơi xa và tước lần thủ hạ của Thực, thành thử Thực gần như bị giam lỏng, không thi thố gì được, luôn luôn có giọng than thở, ai oán (bài hành Dã điền hoàng tước phô diễn nỗi lòng ấy).

    Đau lòng nhất là chàng thương một người con gái đẹp mà Tháo lại đem cưới người đó cho Phi. Thiên tình sử ấy được tả lâm ly trong bài phú Lạc thần 洛神.

    Gặp toàn cảnh nghịch như vậy, tinh thần phấn đấu của chàng tiêu mòn lần, chàng hết muốn phục vụ quốc gia (thiên Bạch Mã 白馬, Danh đô 名都) mà chỉ muốn tìm cách tu tiên (bài Khổ tư 苦思 và Viễn du 遠游).

    Năm 232, mới 40 tuổi, u uất quá, chàng mang bệnh mà chết.

    Chung Vinh trong cuốn Thi phẩm phê bình thơ chàng “Khí cốt cao kỳ, lời thơ diễm lệ, tình vừa nhã vừa buồn”.

    Trong bài Thất ai thi 七哀詩, tả một người đàn bà nhớ chồng, chàng viết:

    君若清路塵,

    妾若濁水泥。

    浮沈各異勢,

    會合何時諧?

    願為西南風,

    長逝入君懷。

    君懷良不開,

    賤妾當何依?…

    Quân nhược thanh lộ trần,

    Thiếp nhược trọc thủy nê.

    Phù trầm các dị thế,

    Hội hợp hà thời hài?

    Nguyện vi tây nam phong,

    Trường thệ nhập quân hoài.

    Quân hoài lương bất khai,

    Tiện thiếp đương hà y?

    Chàng như bụi trên đường,

    Thiếp như bùn dưới nước.

    Chìm nổi đã khác nhau,

    Hoan hợp bao giờ được?

    Nguyện làm gió tây nam,

    Xa thổi vào lòng chàng.

    Lòng chàng như chẳng mở,

    Tiện thiếp, biết nhờ ai?

    Ở nơi biên cương xa xăm, mỗi lần gió bấc thổi, nhìn con hạc trắng, con anh vũ, Thực lại nhớ kinh đô, ngâm lên những giọng bi thảm, than cho thân phận phải giam lỏng của mình mà tự ví với con hoàng tước bị mắc lưới.

    野田黃雀行

    高樹多悲風,

    海水揚其波。

    利劍不在掌,

    結友何須多!

    不見籬間雀,

    見鷂自投羅。

    羅家見雀喜,

    少年見雀悲。

    拔劍捎羅綱,

    黃雀得飛飛。

    飛飛摩蒼天,

    來下謝少年。

    DÃ ĐIỀN HOÀNG TƯỚC HÀNH

    Cao thụ đa bi phong,

    Hải thuỷ dương kỳ ba.

    Lợi kiếm bất tại chưởng,

    Kết hữu hà tu đa!

    Bất kiến ly gian tước,

    Kiến dao tự đầu la.

    La gia kiến tước hỉ,

    Thiếu niên kiến tước bi.

    Bạt kiếm sao la cương,

    Hoàng tước đắc phi phi.

    Phi phi ma sương thiên,

    Lai hạ tạ thiếu niên.

    BÀI HÀNH “CON HOÀNG TƯỚC Ở NGOÀI ĐỒNG”

    Cây cao nhiều gió thảm,

    Biển động sóng ào ào,

    Kiếm sắc tay không có,

    Nhiều bạn ích gì đâu?

    Không thấy tước trong giậu,

    Sợ diều lỡ đâm vào.

    Chủ lưới mừng thấy tước,

    Mình thấy tước mà rầu.

    Vung kiếm chém đứt lưới,

    Hoàng tước được bay cao,

    Bay cao sát trời xanh,

    Đáp xuống cảm ơn ta.

    Cây cao nhiều gió thảm” đó là tình cảnh của Thực mà “Bay cao sát trời xanh” chính là cái mộng của Thục. Than ôi! Mộng ấy không bao giờ thành.

    Chàng đáng là đệ nhất thi nhân trong 2 đời Tần, Hán và đã mở đường cho lối thơ diễm lệ đời Lục Triều. Thơ của chàng có đặc sắc là lời rất điêu luyện, có nhạc, có đối mà vẫn tự nhiên, đủ văn vẻ lẫn chất phác.

     

    4. KIẾN AN THẤT TỬ

    Tào Tháo nuôi một nhóm văn nhân, trong số đó 7 người có danh nhất, đương thời gọi Kiến An thất tử (7 văn sĩ đời Kiến An) 8 . Từ phú của họ hầu hết là những bài diễm lệ ca tụng họ Tào, không giá trị mấy, nhưng thơ của họ thành thực, cảm động, thường tả những cảnh thê thảm trong xã hội như bài hành dưới đây của Trần Lâm:

    飲馬長城窟行

    長城何連連,

    連連三千里。

    邊城多健少,

    內舍多寡婦。

    作書與內舍:

    “便嫁莫留住。

    善事新姑嫜,

    時時念我故夫子。”

    報書往邊地:

    “君今出語一何鄙!”

    “身在禍難中,

    何為稽留他家子?

    生男慎莫舉,

    生女哺用脯。

    君獨不見長城下,

    死人骸骨相撐拄?”

    “結髮行事君,

    慊慊心意關。

    明知邊地苦,

    賤妾何能久自全?”

    ẨM MÃ TRƯỜNG THÀNH QUẬT HÀNH

    Trường thành hà liên liên,

    Liên liên tam thiên lý.

    Biên thành đa kiện thiếu,

    Nội xá đa quả phụ.

    Tác thư dữ nội xá:

    - “Tiện giá mạc lưu trụ.

    Thiện sự tân cô chương,

    Thời thời niệm ngã cố phu tử”.

    Báo thư vãng biên địa:

    - “Quân kim xuất ngữ nhất hà bỉ!”

    - “Thân tại họa nan trung,

    Hà vi kê lưu tha gia tử?

    Sinh nam thận mạc cử,

    Sinh nữ bộ dụng bô.

    Quân độc bất kiến Trường thành hạ,

    Tử nhân hài cốt tương xanh trụ?”

    - “Kết phát hành sự quân,

    Khiêm khiêm tâm ý quan.

    Minh tri biên địa khổ,

    Tiện thiếp hà năng cửu tự toàn?”

    BÀI HÀNH: “NGỰA UỐNG NƯỚC TRONG HÀO TRƯỜNG THÀNH” 9

    Trường thành sao liền liền,

    Liền liền ba ngàn dặm.

    Bên thành nhiều thiếu niên,

    Trong nhà nhiều quả phụ.

    Viết thư về cho vợ:

    - “Tái giá đi đừng đợi,

    Khéo thờ mẹ chồng mới.

    Thỉnh thoảng nhớ chồng cũ”.

    Hồi âm ra biên cảnh:

    - “Chàng nói sao mà hủ!”

    - “Thân lâm cảnh tai nàn,

    Giữ con người ta cho thêm khổ!

    Sanh trai thì nên bỏ,

    Sanh gái bú mớm nó,

    Kìa chẳng thấy dưới chân Trường thành,

    Hài cốt ngổn ngang còn trơ đó?”

    - “Được cùng chàng xe tơ,

    Kính cẩn một lòng thờ.

    Nếu biết biên địa khổ,

    Tiện thiếp còn đâu sống đến giờ”.

    Vương Sán 王粲 truyền nhiều bài lời bình dị mà thấm thía, làm ta nhớ tới những bài thơ xã hội của Đỗ Phủ đời Đường.

    出門無所見,

    白骨蔽平原。

    路有飢婦人,

    抱子棄草間。

    顧聞號泣聲,

    揮涕獨不還。

    未知身死處,

    何能兩相完?

    驅馬棄之去,

    不忍聽此言。

    Xuất môn vô sở kiến,

    Bạch cốt tế bình nguyên.

    Lộ hữu cơ phụ nhân,

    Bão tử khí thảo gian.

    Cố văn hiệu khấp thanh,

    Huy thế độc bất hoàn.

    Vị tri thân tử xứ,

    Hà năng lưỡng tương hoàn?

    Khu mã khí chi khứ,

    Bất nhẫn thính thử ngôn.

    Ra cửa chẳng thấy gì,

    Xương trắng che đất đỏ.

    Trên đường đàn bà đói,

    Liệng con trong đám cỏ.

    Nghe tiếng con khóc gào,

    Lệ rơi chẳng ngoảnh cổ.

    - “Thân mẹ sắp chết đây,

    Đành một cứu một bỏ!”

    Rong ngựa chạy đi xa,

    Bất nhẫn nghe lời đó.

    Sau cùng, ta cũng nên kể thêm Sái Diễm 蔡琰, một nữ tài hoa mà mạng bạc. Cha nàng là Sái Ung có tài thẩm âm vào bực nhất cổ kim. Tương truyền ông thấy một người chụm củi, bảo: “Tôi nghe tiếng củi nổ, biết là củi tốt, sao đem chụm cho uổng?” Ông xin khúc củi về, làm một cây đờn, tiếng rất trong.

    Nàng 8 tuổi đã giỏi đờn, goá chồng sớm, không con. Đương lúc Đổng Trác nổi loạn, nàng bị rợ Hồ cướp đi, phải tủi nhục ở với Hung Nô 12 năm, sinh được 2 con. Tào Tháo thương cha nàng không kẻ tế tự, đem tiền chuộc nàng về rồi gả nàng cho Đổng Tự.

    Khi về nước rồi, nàng làm bài Bi phẫn thi 悲憤詩 dài 540 chữ, tả nỗi long đong của nàng, lời cực thống thiết, tựa như mỗi chữ là một giọt lệ:

    欲死不能得,

    欲生無一可。

    彼蒼者何辜?

    乃遭此厄禍。

    Dục tử bất năng đắc,

    Dục sinh vô nhất khả.

    Bỉ sương giả hà cô?

    Nãi tao thử ách họa!

    Muốn chết mà không được,

    Muốn sống, thêm vất vả.

    Hỡi Trời xanh, tội gì?

    Bắt ta gặp tai hoạ.

    胡風春夏起,

    翩翩吹我衣,

    肅肅入我耳。

    感時念父母,

    哀嘆無窮已!

    Hồ phong xuân hạ khởi,

    Phiên phiên xuy ngã y,

    Túc túc nhập ngã nhĩ.

    Cảm thời niệm phụ mẫu,

    Ai thán vô cùng dĩ!

    Xuân hạ, gió Hồ nổi,

    Phất phất tà áo ta,

    Ào ào bên tai thổi.

    Cảm xúc sinh nhớ nhà,

    Cùng khổ thay, nông nỗi!

    Đến năm 226, Tào Phi và Tào Thực đều chết hết, văn đàn rực rỡ thời Kiến An cũng tan rã.

     

    TÓM TẮT

  • Thời Kiến An là một thời hỗn loạn, vua suy nhược, dân khốn khổ. Văn nhân không dùng lối phú để ca tụng vua chúa nữa mà hay viết thơ ngũ ngôn để than thở cho thân thế hoặc miêu tả những thăng trầm trong xã hội.
  • Ba cha con Tào Tháo làm lĩnh tụ trên thi đàn:

    - Tháo giọng trầm hùng,

    - Phi thì sầu, nhã,

    - Thục, đa tài hơn cả; thơ vừa diễm lệ, vừa lâm ly, cao kỳ.

  • Quy tụ chung quanh họ Tào có Kiến An thất tử và một nữ sĩ là nàng Sái Diễm.
  • --------------------------------
    1Họ ngoại nhà vua.
    2Theo Phan Khoang trong Trung Quốc sử lược (Mai Lĩnh thư cục).
    3Hai con ngựa đi liền gọi là biền, số chẵn gọi là ngẫu. Biền ngẫu chỉ những thể văn có đôi như tứ lục, chiếu, biểu. Lối phú mới đầu không biền ngẫu, sau cũng thành biền ngẫu.
    4Khổ hàn hành: trong bộ Sử Trung Quốc của cụ Nguyễn Hiến Lê, Nxb Tổng hợp TP HCM, năm 2006, trang 236, in lầm thành "Khổ hàm hành".
    5Hành là một loại bài ca.
    6Trong Kinh Thi có thơ Đông sơn tả nổi buồn của người xa nhà lâu năm.
    7Tào Phi lên ngôi vua rồi, lấy đề "Anh em", bắt Thực bước 7 bước thì phải làm xong một bài thơ, nếu không sẽ bị tội. Thực rơi nước mắt ứng khẩu:
    煮豆燃豆箕,豆在釜中泣。
    本是同根生,相煎何太急!
    Chử đậu nhiên đậu cơ, đậu tại phủ trung khấp.
    Bổn thị đồng căn sinh, tương tiễn hà thái cấp!
    Nấu đậu bằng cây đậu, đậu ở trong nồi khóc.
    Rằng cùng một gốc sanh, đốt nhau sao mà gấp!
    8Khổng Dung 孔融, Nguyễn Vũ 阮瑀, Trần Lâm 陳琳, Vương Sán 王粲, Từ Cán 徐幹, Ứng Dương 應瑒, Lưu Trinh 劉楨.
    9Tức Vạn lý Trường thành do Tần Thuỷ Hoàng sai đắp để cản rợ Hồ phương Bắc khỏi xâm lăng Trung Quốc.

     
     
     

     
     
    write comments  WRITE COMMENTreviews/comments  
     
     

     
     
    Please SIGN IN to Write a Comment

    Member ID:  
    Password:    


    if you don't have a vm account, go here to REGISTER
     
    TRUYỆN DÀITRUYỆN NGẮNTRUYỆN DỊCHTẬP TRUYỆNTRUYỆN TÌNH CẢMTRUYỆN TRINH THÁMTRUYỆN GIÁN ĐIỆPTRUYỆN KINH DỊTRUYỆN TIẾU LÂM
    TRUYỆN TUỔI TRẺ / HỌC TRÒTRUYỆN TÌNH DỤCTRUYỆN KIẾM HIỆPTRUYỆN DÃ SỬTRUYỆN TRUNG HOATHƠTẠP CHÍPHI HƯ CẤU
    ENGLISH EBOOKSEBOOKS FRANÇAISTRUYỆN KỊCHEBOOKS by MEMBERSTỰ LỰC VĂN ĐOÀNGIẢI THƯỞNG VĂN HỌC TOÀN QUỐC
    GIẢI THƯỞNG NOBEL VĂN HỌCTRUYỆN HAY TIỀN CHIẾNTRUYỆN MIỀN NAM TRƯỚC 1975MỤC LỤC TÁC GIẢ







    Please make a
    donation to help us
    pay for hosting cost
    and keep this
    website free

    Bóng Người Thiên Thu

    Nguyễn Thị Hoàng

    1.Vũ Thần [16777215]
    2.Tinh Thần Biến [16777215]
    3.Thần Mộ (Tru Ma) [16777215]
    4.Đại Đường Song Long Truyện [5646494]
    5.Thần Mộ (Tru Ma) [5502402]
    6.Lộc Đỉnh Ký [4639511]
    7.Tiếu Ngạo Giang Hồ [4471154]
    8.Chuyện Xưa Tích Củ [4340449]
    9.Tế Công Hoạt Phật (Tế Điên Hòa Thượng) [3600350]
    10.Lưu Manh Kiếm Khách Tại Dị Thế [2689602]
    11.Phàm Nhân Tu Tiên [2491458]
    12.Xác Chết Loạn Giang Hồ [2300142]
    13.Lục Mạch Thần Kiếm [2010272]
    14.Sẽ Có Thiên Thần Thay Anh Yêu Em [1972325]
    15.Phong Lưu Pháp Sư [1548828]
    16.Hắc Thánh Thần Tiêu [1469932]
    17.Thất Tuyệt Ma Kiếm [1445578]
    18.Bạch Mã Hoàng Tử [1204040]
    19.Lưu Công Kỳ Án [1150542]
    20.Cô Gái Đồ Long [1078548]
    21.Yêu Em Từ Cái Nhìn Đầu Tiên [1062534]
    22.Đàn Chỉ Thần Công [1028695]
    23.Điệu Ru Nước Mắt [1026322]
    24.Ở Chỗ Nhân Gian Không Thể Hiểu [959393]
    25.Quỷ Bảo [921649]
    26.Giang Hồ Thập Ác (Tuyệt Đại Song Kiều) [907491]
    27.Hóa Ra Anh Vẫn Ở Đây [905256]
    28.Đông Chu Liệt Quốc [876883]
    29.Hắc Nho [852072]
    30.Đại Kiếm Sư Truyền Kỳ [842991]
    31.Điệu Sáo Mê Hồn [840009]
    32.Hóa Huyết Thần Công [755940]
    33.Tru Tiên [747724]
    34.Thần Điêu Đại Hiệp [745012]
    35.Đi Với Về Cũng Một Nghĩa Như Nhau [661872]
    36.Anh Có Thích Nước Mỹ Không? [622361]
    37.Bong Bóng Mùa Hè Tập 3 [592474]
    38.Nghịch Thủy Hàn [569309]
    39.Hoàn Hảo [557741]
    40.Chấm Dứt Luân Hồi Em Bước Ra [536754]
    41.Tầm Tần Ký [511901]
    42.Song Nữ Hiệp Hồng Y [456103]
    43.Thiên Đường [452675]
    44.Đạo Ma Nhị Đế [450776]
    45.Xu Xu, Đừng Khóc [439773]
    46.Mưu Trí Thời Tần Hán [433980]
    47.Bát Tiên Đắc Đạo [427327]
    48.Cậu Chó [417118]
    49.If You Are Here [411818]
    50.Võ Lâm Ngũ Bá [408134]
      Copyright © 2002-2017 Viet Messenger. All rights reserved.contact vm