hello guest!
Member ID:  
Password:
   
Remember me
ebooks - truyên việt nam
Nguyễn Hiến Lê » Đại Cương Văn Học Sử Trung Quốc[921] 
 
Rating: 
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
  • 6
  • 7
  •   7.0/7 - 1 vote
    view comments COMMENTS   print ebook PRINT  
     
     

    Nguyễn Hiến Lê

    Đại Cương Văn Học Sử Trung Quốc



    MỤC LỤC 


    PHẦN THỨ NHẤT. VĂN HỌC TRƯỚC ĐỜI TẦN
      I. Khởi Nguyên
      II. Văn Nghị Luận Của Các Triết Gia
      III. Văn Ký Sự
      IV. Kinh Thi
      V. Sở Từ

    PHẦN THỨ HAI. TỪ ĐỜI TẦN ĐẾN ĐỜI TUỲ
      I. Văn Trào Hai Đời Tần, Hán
      II. Văn Xuôi Đời Tần, Hán
      III. Phú, Nhạc Phủ Và Thơ Đời Hán
      IV. Thời Kiến An (196-220)
      V. Văn Trào Các Đời Nguỵ, Tấn, Nam Bắc Triều Và Tuỳ (221-621)
      VI. Văn Xuôi Từ Nguỵ Tới Tuỳ
      VII. Từ, Phú Và Thơ

    PHẦN THỨ BA. VĂN HỌC ĐỜI ĐƯỜNG
      I. Văn Trào Đời Đường (618-907)
      II. Văn Xuôi Đời Đường
      III. Thơ Đời Sơ Đường
      IV. Thơ Đời Thịnh Đường - Lý Bạch
      V. Thơ Thịnh Đường (Tiếp) - Phái Xã Hội
      VI. Thơ Thịnh Đường (Tiếp) - Phái Biên Tái
      VII. Thơ Thịnh Đường (Tiếp) - Phái Tự Nhiên
      VII. Thơ Thịnh Đường (Tiếp) - Phái Quái Đản
      IX. Vài Thi Hào Khác Thời Thịnh Đường
      X. Vãn Đường
      XI. Nhạc Phủ Và Từ Đời Đường

    PHẦN THỨ TƯ. VĂN HỌC CÁC ĐỜI NGŨ ĐẠI VÀ TỐNG
      I. Văn Trào Đời Ngũ Đại (907-960)
      II. Văn Trào Đời Tống (960-1279)
      III. Văn Xuôi Đời Tống
      IV. Thơ Đời Tống
      V. Từ Đời Tống

    PHẦN THỨ NĂM. VĂN HỌC CÁC ĐỜI NGUYÊN, MINH, THANH
      I. Văn Học Đời Nguyên (1234-1368) 1
      II. Văn Trào Đời Minh (1368-1660)
      III. Cổ Văn Và Thơ Đời Minh
      IV. Tuồng Và Tiểu Thuyết Đời Minh
      V. Văn Trào Đời Thanh (1616-1911)
      VI. Văn Học Chính Thống Đời Thanh
      VII. Tuồng Và Tiểu Thuyết Đời Thanh

    PHẦN THỨ SÁU. VĂN HỌC HIỆN ĐẠI
      I. Hai Cuộc Cách Mạng Trong Văn
      Ii. Tác Giả Hiện Đại

    TỔNG KẾT
      

     

    CHƯƠNG V. VĂN TRÀO ĐỜI THANH (1616-1911)

    1. ĐỜI THANH

    Dân tộc Mãn Châu thống trị dân tộc Trung Hoa trong 3 thế kỷ (1616-1911). Mới đầu nhiều vị anh hùng nổi lên chống cự, phá cái ách trồng lên cổ họ, như Trịnh Thành Công tung hoành ở duyên hải miền Giang Nam, Chiết Giang; một số người khác, cũng khí tiết, song biết thời cơ khó vãn cứu, bỏ cả gia sản, dắt díu nhau qua nước ngoài, như Mạc Cửu sang lập nghiệp ở Hà Tiên.

    Nhưng rồi lần lần người Trung Hoa cũng quen với chế độ mới.

    Đầu đời Thanh, có những vị anh hùng như Khang Hi, Càn Long, vừa giỏi võ bị, vừa trọng văn hóa nên Trung Quốc rất thịnh. Họ chinh phục hết các dân tộc ở chung quanh, mở rộng đất đai, gia tăng uy thế.

    Họ vừa khôn khéo hơn các vua đầu đời Nguyên, mở nhiều khoa thi để thu dùng những kẻ sĩ, vừa vô cùng cương quyết, thẳng tay đàn áp những kẻ chống cự với họ hoặc chê bai họ (70 người chết chỉ vì cuốn Minh sử 明史 có phạm điều huý kị của tiền thế nhà Thanh).

    Một mặt họ hạ lệnh toàn quốc phải cạo tóc, gióc bím, ăn mặc theo người Mãn; một mặt họ khuếch trương công việc văn hóa, như soạn bộ Khang Hi tự điển (đầy đủ nhất từ trước đến thời ấy) và bộ Tứ khố toàn thư 1 四庫全書.

    Từ sau đời Càn Long (gần cuối thế kỷ 18) loạn kế tiếp nhau nổi lên (giặc Bạch Liên giáo, giặc Bát Quái giáo…) và nhà Thanh bắt đầu suy.

    Rồi đến đầu thế kỷ 19 lại thêm cái hoạ bị người Âu xâm lược. Triều đình Mãn Thanh tỏ ra bất lực, chịu hết nhục này đến nhục khác; mới cắt nhường Hương Cảng cho Anh sau vụ Nha phiến chiến tranh (1840), lại phải ký hoà ước Thiên Tân (1858) rồi điều ước Bắc Kinh (1860).

    Từ đó, nào Anh, nào Pháp, nào Đức, nào Ý… cả đến Nhật Bản nữa, đều hùa nhau xâu xé Trung Quốc, mỗi nước chiếm một khu vực, cướp lần lần những tài nguyên, áp bức nhà Thanh đủ điều và triều đình Mãn Thanh phải nuốt hận mà nhận hết.

    Dân gian nổi lên phản kháng. Mạnh nhất là bọn Thái Bình thiên quốc do Hồng Tú Toàn cầm đầu, chiếm được già nửa Trung Nguyên; sau Tăng Quốc Phiên dẹp được nhờ sự giúp đỡ của Tây Phương.

    Cuộc biến động ấy vừa yên thì tiếp ngay tới cuộc vận động duy tân của Khang, Lương (tức Khang Hữu Vi và Lương Khải Siêu). Phái này rất ôn hoà, chỉ đòi cải lương chế độ, chưa muốn lật đổ nhà Thanh. Tây thái hậu cầm hết quyền bính thời ấy, độc đoán, mê muội quá, không chịu nghe họ, bắt giam vua Quang Tự, người ủng hộ phong trào duy tân, rồi giết nhà cách mạng. Trong sử gọi vụ đó là vụ chính biến năm Mậu Tuất (1898).

    Ba năm sau (1901), Tây thái hậu muốn dùng bọn quyền phỉ 2 để chống với các nước phương Tây. Tay không chống sao nổi với súng, nên phải thất bại và liên quân 8 nước xông thẳng vào cung điện ở Bắc Kinh, đốt phá, cướp bốc. Nhà Thanh phải ký hoà ước Tân Sửu, cho quân 8 nước được quyền đóng trong các sứ quán của họ ở kinh đô. Thế là 8 mũi nhọn đã kề sẵn trên trái tim Trung Quốc. Từ đó liên quân muốn đòi gì mà Mãn Thanh chẳng phải nhường?

    Sĩ phu trong nước phẫn uất vô cùng, toàn dân chỉ muốn lật đổ triều đình. Một đảng cách mạng nổi lên do Tôn VănTrương Bỉnh Lân cầm đầu. Đến ngày song thập (mùng 10 tháng 10) năm Tân Hợi, dân quân của đảng dấy binh ở Võ Xương, các nơi đều hưởng ứng, vua Phổ Nghi nhà Thanh phải thoái vị.

     

    2. VĂN TRÀO ĐỜI THANH

    Văn học đời Thanh có 3 đặc điểm:

    a. Đời Thanh là thời kỳ phục hưng và rất thịnh của văn học. Hồi Thanh sơ, Trung Quốc được bình trị trên một thế kỷ, các hoàng đế như Khang Hi, Càn Long rất trọng văn học. Trong hoàn cảnh thuận tiện ấy, văn nghệ phát triển mạnh mẽ về lượng và phẩm. Từ thơ, phú đến tuồng, tiểu thuyết loại nào cũng có nhiều giai tác. Ta có thể nói văn học đời ấy “tập đại thành” 3 những thời trước.

    b. Hồi Thanh sơ, chưa có một khuynh hướng nào rõ rệt trên văn đàn. Tuy về cổ văn, biền văn, thơ, từ (mà người ta gọi là văn học chính thống, để đối với với tuồng và tiểu thuyết là những loại phát sinh sau này), người ta không tìm ra được thể nào mới, vẫn giữ những thể của Hán, Đường, Tống…, song đó cũng không phải là một phong trào phục cổ vì tác giả nào cũng có một chủ trương riêng và ít nhiều sáng tác. Người thì cho văn thơ phải trọng thực dụng, người thì bảo phải theo chủ trương duy mỹ; kẻ tả chân, kẻ lãng mạn…

    Nhờ tinh thần tự do đó, văn học rực rỡ muôn vẻ, từ đời Đường, chưa thấy đời nào bằng.

    c. Đến cuối đời Thanh, khi súng nổ ở Thiên Tân, Bắc Bình và quân lính các cường quốc Âu châu giày xéo Trung Quốc, hãm hiếp nhân dân, các sĩ phu trong nước mới thấy lối văn “tám vế” và ngâm hoa vịnh nguyệt là nguy hại, thấy khoa học phương Tây là vạn năng, cả Tứ Thư, Ngũ Kinh không ích lợi bằng một định thức để chế thuốc nổ, họ bèn ùa nhau bài xích lối học từ chương mà cổ xuý lối văn học thực tiễn, hoặc tả chân hoặc khảo cứu. Thế là cái nền tảng 3000 năm văn học Trung Hoa bắt đầu lung lay.

    Người phương Tây đặt chân lên Trung Quốc từ đời Nguyên. Tới đời Minh, văn nhân Viên Hoàng Đạo thường giao du với giáo sĩ châu Âu như Matheus Ricci, và những sách Toán học, Thiên văn học đã được dịch ra Hoa văn. Vua Khang Hi nhà Thanh còn giao cho một người phương Tây là Ferdinand Verbiest giữ một chức vụ quan trọng trong Khâm thiên giám.

    Nhờ những tiếp xúc đó, học giả hồi Thanh sơ tập được tinh thần thực tiễn, dùng thái độ khách quan để sưu tầm tài liệu, chiêm nghiệm, nghiên cứu về sử học, triết học.

    Song, phải đợi đến hậu bán thế kỷ 19 mới thành một phong trào tả thực. Nhiều nhà văn có tâm huyết như Nghiêm Phục 嚴復 và Lâm Thư 林紓, tuy không biết tiếng Anh, tiếng Pháp, mà cũng dịch những sách phương Tây để giới thiệu với quốc dân. Lâm Thư chỉ nghe một người bạn kể cho truyện La Dame aux Camélias của A. Dumas rồi dịch ra cổ văn. Sự thật, công việc đó gọi là phóng tác thì đúng hơn là dịch thuật. Dân tộc Trung Hoa từ trước chỉ quen thưởng thức những hải đường, phù dung của mình, nay được thấy những hoa lạ của phương Tây, trầm trồ khen ngợi và say mê ngắm nghía. Những dịch giả đó được hoan nghênh nhiệt liệt và chính họ đã có công sửa soạn cuộc cách mạng không tiền trong văn học Trung Quốc ở đầu thế kỷ này.

     

    TÓM TẮT

    1. Hồi Thanh sơ, Trung Quốc cực thịnh: nước bình trị, đất đai khuếch trương, văn học phục hưng. Các hoàng đế như Khang Hi, Càn Long, tuy đàn áp kịch liệt các người phản đối triều đình, song rất trọng văn hóa, sai soạn những bộ Khang Hi tự điển, Tứ khố toàn thư.
    Loại văn nào cũng phát triển mạnh mẽ, và tác giả nào cũng có tinh thần sáng tác. Thời ấy chưa có khuynh hướng nào rõ rệt, ta có thể nói văn học Thanh sơ tập đại thành những thời trước.

    2. Đến cuối đời Thanh, các sĩ phu thấy các nước phương Tây nhờ khoa học mà hùng cường rồi uy hiếp Trung Quốc, lấy đó làm nhục, muốn cứu quốc, hăng hái đả đảo lối học từ chương và cổ xuý lối văn thực tiễn.
    Một mặt họ dùng tinh thần khách quan để nghiên cứu cổ văn hóa của họ, một mặt dịch những tác phẩm của Tây phương, tìm một con đường mới cho văn hóa. Do đó phong trào tả thực phát triển bồng bột.

    --------------------------------
    1Hàng trăm văn nhân cộng tác trong 10 năm, thu thập hết những bộ sách cổ, bất kỳ về loại gì (văn hóa, sử học, triết học, địa lý, âm nhạc, y học, nông nghiệp…) rồi tuyển lựa được 80.000 quyển chép lại làm 7 bản. Mỗi cuốn đều có lời giới thiệu và phê bình.
    Toàn bộ chia làm 4 loại: kinh, sử, tử, tập; mỗi loại chứa riêng trong một kho, do đó có tên tứ khố (4 kho).
    Mỗi bản để một nơi: Bắc Bình, Phụng Thiên, Hàng Châu… Khi liên quân Anh Pháp vào Bắc Bình, họ chở đi một bản, sau vì loạn lạc, 2 bản nữa cũng bị đốt cháy hay thất lạc, hiện chỉ còn 4 bản.
    Nhà "Thương vụ ấn quán" ở Thượng Hải vừa mới bắt đầu in thì tiếng súng nổ ở Lư Cầu Kiều, mở màng cho một chiến tranh kéo dài tới 1945 và công việc ấn loát phải đình chỉ tới ngày nay.
    Khắp thế giới chưa có bộ nào vĩ đại như vậy.
    Mấy năm trước, chính phủ Trung Hoa biếu nước ta nhiều cuốn đã in rồi trong bộ đó. Tại thư viện Sài Gòn có một bản.
    2Thầy võ đi ăn cướp.
    3Gom tất cả cái hay đời trước mà thành.

     
     
     

     
     
    write comments  WRITE COMMENTreviews/comments  
     
     

     
     
    Please SIGN IN to Write a Comment

    Member ID:  
    Password:    


    if you don't have a vm account, go here to REGISTER
     
    TRUYỆN DÀITRUYỆN NGẮNTRUYỆN DỊCHTẬP TRUYỆNTRUYỆN TÌNH CẢMTRUYỆN TRINH THÁMTRUYỆN GIÁN ĐIỆPTRUYỆN KINH DỊTRUYỆN TIẾU LÂM
    TRUYỆN TUỔI TRẺ / HỌC TRÒTRUYỆN TÌNH DỤCTRUYỆN KIẾM HIỆPTRUYỆN DÃ SỬTRUYỆN TRUNG HOATHƠTẠP CHÍPHI HƯ CẤU
    ENGLISH EBOOKSEBOOKS FRANÇAISTRUYỆN KỊCHEBOOKS by MEMBERSTỰ LỰC VĂN ĐOÀNGIẢI THƯỞNG VĂN HỌC TOÀN QUỐC
    GIẢI THƯỞNG NOBEL VĂN HỌCTRUYỆN HAY TIỀN CHIẾNTRUYỆN MIỀN NAM TRƯỚC 1975MỤC LỤC TÁC GIẢ







    Please make a
    donation to help us
    pay for hosting cost
    and keep this
    website free

    Tam Hạp Bửu Kiếm

    Thanh Phong

    1.Thần Mộ (Tru Ma) [16777215]
    2.Vũ Thần [16777215]
    3.Tinh Thần Biến [16777215]
    4.Đại Đường Song Long Truyện [5646694]
    5.Thần Mộ (Tru Ma) [5502557]
    6.Lộc Đỉnh Ký [4639745]
    7.Tiếu Ngạo Giang Hồ [4471324]
    8.Chuyện Xưa Tích Củ [4340935]
    9.Tế Công Hoạt Phật (Tế Điên Hòa Thượng) [3600551]
    10.Lưu Manh Kiếm Khách Tại Dị Thế [2689862]
    11.Phàm Nhân Tu Tiên [2493493]
    12.Xác Chết Loạn Giang Hồ [2300459]
    13.Lục Mạch Thần Kiếm [2010521]
    14.Sẽ Có Thiên Thần Thay Anh Yêu Em [1972335]
    15.Phong Lưu Pháp Sư [1548914]
    16.Hắc Thánh Thần Tiêu [1470038]
    17.Thất Tuyệt Ma Kiếm [1445738]
    18.Bạch Mã Hoàng Tử [1204071]
    19.Lưu Công Kỳ Án [1150637]
    20.Cô Gái Đồ Long [1078720]
    21.Yêu Em Từ Cái Nhìn Đầu Tiên [1062566]
    22.Đàn Chỉ Thần Công [1028846]
    23.Điệu Ru Nước Mắt [1026462]
    24.Ở Chỗ Nhân Gian Không Thể Hiểu [959449]
    25.Quỷ Bảo [921726]
    26.Giang Hồ Thập Ác (Tuyệt Đại Song Kiều) [907586]
    27.Hóa Ra Anh Vẫn Ở Đây [905329]
    28.Đông Chu Liệt Quốc [877036]
    29.Hắc Nho [852174]
    30.Đại Kiếm Sư Truyền Kỳ [843176]
    31.Điệu Sáo Mê Hồn [840070]
    32.Hóa Huyết Thần Công [756028]
    33.Tru Tiên [747774]
    34.Thần Điêu Đại Hiệp [745214]
    35.Đi Với Về Cũng Một Nghĩa Như Nhau [661913]
    36.Anh Có Thích Nước Mỹ Không? [622435]
    37.Bong Bóng Mùa Hè Tập 3 [592494]
    38.Nghịch Thủy Hàn [569368]
    39.Hoàn Hảo [557785]
    40.Chấm Dứt Luân Hồi Em Bước Ra [536791]
    41.Tầm Tần Ký [511989]
    42.Song Nữ Hiệp Hồng Y [456257]
    43.Thiên Đường [452701]
    44.Đạo Ma Nhị Đế [450877]
    45.Xu Xu, Đừng Khóc [439789]
    46.Mưu Trí Thời Tần Hán [434019]
    47.Bát Tiên Đắc Đạo [427435]
    48.Cậu Chó [417258]
    49.If You Are Here [411857]
    50.Võ Lâm Ngũ Bá [408222]
      Copyright © 2002-2017 Viet Messenger. All rights reserved.contact vm