hello guest!
Member ID:  
Password:
   
Remember me
ebooks - truyên việt nam
Nguyễn Hiến Lê » Đại Cương Văn Học Sử Trung Quốc[1004] 
 
Rating: 
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
  • 6
  • 7
  •   7.0/7 - 1 vote
    view comments COMMENTS   print ebook PRINT  
     
     

    Nguyễn Hiến Lê

    Đại Cương Văn Học Sử Trung Quốc



    MỤC LỤC 


    PHẦN THỨ NHẤT. VĂN HỌC TRƯỚC ĐỜI TẦN
      I. Khởi Nguyên
      II. Văn Nghị Luận Của Các Triết Gia
      III. Văn Ký Sự
      IV. Kinh Thi
      V. Sở Từ

    PHẦN THỨ HAI. TỪ ĐỜI TẦN ĐẾN ĐỜI TUỲ
      I. Văn Trào Hai Đời Tần, Hán
      II. Văn Xuôi Đời Tần, Hán
      III. Phú, Nhạc Phủ Và Thơ Đời Hán
      IV. Thời Kiến An (196-220)
      V. Văn Trào Các Đời Nguỵ, Tấn, Nam Bắc Triều Và Tuỳ (221-621)
      VI. Văn Xuôi Từ Nguỵ Tới Tuỳ
      VII. Từ, Phú Và Thơ

    PHẦN THỨ BA. VĂN HỌC ĐỜI ĐƯỜNG
      I. Văn Trào Đời Đường (618-907)
      II. Văn Xuôi Đời Đường
      III. Thơ Đời Sơ Đường
      IV. Thơ Đời Thịnh Đường - Lý Bạch
      V. Thơ Thịnh Đường (Tiếp) - Phái Xã Hội
      VI. Thơ Thịnh Đường (Tiếp) - Phái Biên Tái
      VII. Thơ Thịnh Đường (Tiếp) - Phái Tự Nhiên
      VII. Thơ Thịnh Đường (Tiếp) - Phái Quái Đản
      IX. Vài Thi Hào Khác Thời Thịnh Đường
      X. Vãn Đường
      XI. Nhạc Phủ Và Từ Đời Đường

    PHẦN THỨ TƯ. VĂN HỌC CÁC ĐỜI NGŨ ĐẠI VÀ TỐNG
      I. Văn Trào Đời Ngũ Đại (907-960)
      II. Văn Trào Đời Tống (960-1279)
      III. Văn Xuôi Đời Tống
      IV. Thơ Đời Tống
      V. Từ Đời Tống

    PHẦN THỨ NĂM. VĂN HỌC CÁC ĐỜI NGUYÊN, MINH, THANH
      I. Văn Học Đời Nguyên (1234-1368) 1
      II. Văn Trào Đời Minh (1368-1660)
      III. Cổ Văn Và Thơ Đời Minh
      IV. Tuồng Và Tiểu Thuyết Đời Minh
      V. Văn Trào Đời Thanh (1616-1911)
      VI. Văn Học Chính Thống Đời Thanh
      VII. Tuồng Và Tiểu Thuyết Đời Thanh

    PHẦN THỨ SÁU. VĂN HỌC HIỆN ĐẠI
      I. Hai Cuộc Cách Mạng Trong Văn
      Ii. Tác Giả Hiện Đại

    TỔNG KẾT
      

     

    PHẦN THỨ TƯ

    VĂN HỌC CÁC ĐỜI NGŨ ĐẠI VÀ TỐNG


    CHƯƠNG I. VĂN TRÀO ĐỜI NGŨ ĐẠI (907-960)

    1. ĐỜI NGŨ ĐẠI

    Đời Đường, sau loạn Hoàng Sào, lại càng suy rồi bị Chu Toàn Trung tiếm ngôi, lập nên nhà Hậu Lương. Chỉ trong 53 năm, 5 nhà kế tiếp nhau: Hậu Lương, Hậu Đường, Hậu Tấn, Hậu Hán, Hậu Chu, sử gọi là đời Ngũ Đại.

    Trong thời ấy, các anh hùng chiếm cứ mỗi người một nơi, đến năm 960 bị Tống Thái Tổ diệt hết. Trung Quốc từ đó lại thống nhất, song thế rất yếu mà rợ Liêu ở đông bắc thì mỗi ngày một mạnh.

     

    2. VĂN TRÀO ĐỜI NGŨ ĐẠI

    Đọc sử Trung Hoa, hễ thấy thời nào chánh trị suy thì đoán được ngay là văn chương diễm lệ, lãng mạn. Đời Lục Triều như vậy mà đời Ngũ Đại cũng vậy.

    Nước thì chia năm xẻ bảy như hồi Thập nhị sứ quân ở bên ta, dân gian không một miền nào, không một năm nào được yên ổn làm ăn, mà các văn nhân tuyệt nhiên không nghĩ gì đến cách tế thế an bang, không giảng gì về khí tiết, đạo nghĩa, chỉ say mê vì nghệ thuật, đùa cợt với gió trăng và chìm đắm trong chủ nghĩa hưởng lạc.

    Đặt biệt nhất là các vị vua chúa. Họ quên hẳn nhiệm vụ trị dân của họ: dân chết mặc dân, chỉ nghệ thuật mới đáng quí. Họ không tàn bạo như Néron 1 , họ lại hơn Néron ở chỗ là những nghệ sĩ chân chính; song tội của họ không kém của Néron vì chẳng những họ hiến thân cho nghệ thuật, hi sinh tính mạng cho nghệ thuật mà còn hi sinh cả quốc gia, xã tắc, lê dân cho nghệ thuật nữa! Hồ Vân Dực phê bình về họ: “Về phương diện chính trị, họ làm những hôn quân song về phương diện nghệ thuật, họ làm những trung thần”. Đời sống của họ lãng mạn đến cực kỳ mà tư cách của họ đồi phế đến cực điểm. Như vua Trang Tông đời Hậu Đường là Lý Tồn Húc mê ca hát đến nỗi đường đường một vị thiên tử cũng vẽ mặt, đeo râu làm tên kép mà hò reo, ăn mặc giả gái rồi cũng ngả nghiêng múa hát với bọn cung nữ trang điểm như người say 2 . Như vậy mà không mất nước sao được?

    Còn Nam Đường hậu chủ là Lý Dực, mắc bệnh ngây, từ nhỏ đến lớn không lúc nào rời khỏi tay đàn bà, suốt đời ở thâm cung, tận tình hưởng lạc; khi Tống Thái Tổ đem quân công hãm kinh thành, ông còn rung đùi nghĩ một bài từ! Cung nhân đứng chung quanh ông thấy cơn nguy, xám xanh mặt mà vẫn phải làm bộ vui, đợi Thánh thượng ngài hạ xong một vần là tay phách, miệng ca cho ngài nghe! Sái Thao mỉa mai Lý Dực: “Nếu y đem công phu làm từ để trị nước thì làm sao ta bắt sống y được?”

    Vua chúa như vậy thì quần thần và văn nhân trong nước ra sao, chẳng cần phải xét nữa. Ở trong những hoàn cảnh ấy, văn học đời Ngũ Đại tất nhiên về lối từ, lối thơ uỷ mị và tình tứ nhất, nên từ phát sinh từ đời Đường đến bấy giờ gặp khu đất phì nhiêu, nảy nở mạnh mẽ rồi toàn thịnh ở đời sau, tức đời Tống.

     

    3. TỪ ĐỜI NGŨ ĐẠI

    Từ đời Ngũ Đại, thịnh nhất ở các triều Tây Thục và Nam Đường.

    a. Từ triều Thục thịnh về lượng: già nữa những bài trích trong tập “Hoa Gian tập” đều là của tác giả dưới triều ấy.

    Có danh nhất là Vi Trang 葦莊. Hồi ông lên kinh đô thi, nằm lúc giặc Hoàng Sào nổi lên, ông thấy cảnh loạn lạc, đau lòng, làm bài “Tần phụ ngâm” 秦婦吟 đáng coi là một kiệt tác, nên người đời gọi ông là “Tần phụ ngâm tú tài”.

    Từ của ông không kém từ của Ôn Đình Quân. Khi người ái thiếp của ông bị người khác chiếm mất, ông viết bài Nữ quan tử từ, tình ý rất thê thảm:

    女冠子詞

    昨夜夜半

    枕上分明夢見

    語多時

    依舊桃花面

    頻低柳葉眉

    半羞還半喜

    欲去又依依

    覺來知是夢

    不勝悲

    Nữ quan tử từ

    Tạc dạ dạ bán

    Chẩm thượng phân minh mộng kiến.

    Ngữ đa thì

    Y cựu đào hoa diện.

    Tần đê liễu diệp my,

    Bán tu hoàn bán hỉ.

    Dục khứ hựu y y

    Giác lai tri thị mộng,

    Bất thăng bi!

    Bài từ “Nữ quan tử

    Nửa đêm đêm trước,

    Trên gối rõ ràng mộng thấy,

    Chuyện hồi lâu.

    Cũng vẫn mặt hoa ấy,

    Ủ rũ liễu gầm đầu,

    Nửa vui mà nửa thẹn,

    Tần ngần nỡ dứt đâu!

    Tỉnh rồi biết là mộng,

    Bao nỗi sầu!

    Lời nhiều khi rất đẹp như câu:

    秋日芙蓉春月柳

    (Thu nhật phù dung, xuân nguyệt liễu)

    Phù dung ngày mùa xuân và liễu dưới trăng xuân là tình cảm luôn luôn chân thật, song giọng thì thường ướt nước mắt.

    Ngoài ra còn Lý Tuân 李珣 có phong khí ẩn dật trong bài Ngư phủ từ:

    漁父詞

    避世垂綸不年記

    官高爭得似君閑

    傾白酒

    對青山

    笑指柴門待月還

    Ngư phủ từ

    Tị thế thuỳ luân bất ký niên,

    Quan cao tranh đắc tự quân nhàn?

    Khuynh bạch tử,

    Đối thanh san,

    Tiếu chỉ sài môn đãi nguyệt hoàn.

    Bài từ “Ông đánh cá

    Lánh đời câu cá đã bao năm,

    Tước trọng mong gì như cụ, nhàn?

    Rót rượu trắng,

    Đối núi xanh,

    Cười chỉ cửa sài đón bạn trăng.

    b. Từ triều Nam Đường, kém từ Tây Thục về lượng nhưng hơn về phẩm. Có tài nhất là Phùng Diên Kỷ 馮延巳, Lý Dực 李煜. Phùng tiên về tả tình.

    歸國謠

    江水碧

    江上何人吹玉笛

    扁舟远送潇湘客

    芦花千里霜月白

    伤行色

    明朝便是关山隔

    Quy quốc dao

    Giang thuỷ bích

    Giang thượng hà nhân xuý ngọc địch?

    Biên chu viễn tống Tiêu Tương khách,

    Lô hoa thiên lý sương nguyệt bạch.

    Thương hành sắc,

    Lai triêu tiện thị quan san cách.

    Bài hát “Về nước

    Nước sông biếc,

    Trên sông, ai đó thổi ngọc địch?

    Xuồng lá nhỏ Tiêu Tương đưa khách,

    Ngàn lau sương nguyệt một màu bạc.

    Buồn nét mặt.

    Sáng mai còn quan san xa cách.

    Lý Dực tức Nam Đường hậu chủ đáng làm thiên tử trên từ đàn đời Ngũ Đại. Trước khi mất nước, lời đẹp đẽ và lộng lẫy; sau khi mất nước, giọng lâm ly, thống khổ, rõ ràng là một kẻ yếu chỉ biết “lấy nước mắt mà rửa nhục”. Nay xin cử một bài của ông:

    虞渼人

    春花秋月何時了

    往事知多少

    小樓昨夜又東風

    故國不堪回首月明中

    玉砌應猶在

    隻是朱顏改

    問君能有幾時愁

    恰似一江春水向東流

    Ngu mỹ nhân

    Xuân hoa thu nguyệt hà thời liễu?

    Vãng sự tri đa thiểu!

    Tiểu lâu tạc dạ hựu đông phong,

    Cố quốc bất kham hồi thủ nguyệt minh trung,

    Ngọc khám ưng do tại,

    Chỉ thị chu nhan cải,

    Vấn quân năng hữu kỉ thời sầu?

    Cáp tự nhất giang xuân thuỷ hướng đông lưu.

    Người đẹp họ Ngu

    Xuân hoa thu nguyệt bao giờ hết?

    Việc cũ biết nhiều ít!

    Đêm qua lầu nhỏ lại gió đông,

    Nước cũ về chẳng được, ánh trăng trong!

    Bệ ngọc chừng còn đó,

    Hồng nhan buồn đã đổi.

    Ai ơi xin hỏi sầu mấy hồi?

    Nào khác dòng xuân hướng đông trôi.

    Nhiều nhà phê bình từ của ông, khen là thánh phẩm. Chu Tế 周濟 nói: “Vương Tường, Tây Thi là mỹ nhân trong thiên hạ, trang sức rực rỡ cũng đẹp, trang sức giản dị cũng đẹp mà áo vải tóc bù cũng vẫn đẹp. Từ của Phi Khanh (tức Ôn Đình Quân) đẹp vì rực rỡ, từ của Đoan Kỷ (tức Vi Trang) đẹp vì giản dị, còn từ của Hậu Chủ (tức Lý Dực) thì “áo vải tóc bù” mà đẹp”.

    Tuy nhiên đến đời Tống thì từ mới bước vào hoàng kim thời đại của nó.

     

    TÓM TẮT

    Đời Ngũ Đại, Trung Quốc chia năm xẻ bảy, loạn lạc lung tung, mỗi anh hùng chiếm cứ một nơi, trong 53 năm mà có năm triều đại, dân gian điêu đứng mà vua chúa và văn nhân có khuynh hướng vị nghệ thuật, tư tưởng uỷ mị, đồi bại.

    Lối từ thích hợp nhất với phong trào ấy, nên phát đạt rất mạnh.

    Từ triều Tây Thục thịnh về lượng. Có danh nhất là Vi Trang, Lý Tuân.

    Từ triều Nam Đường, thịnh về phẩm, Phùng Diên KỷLý Dực đều là những từ gia đại tài. Nhất là Lý, lời lộng lẫy mà lâm ly, tuy có công lớn với nghệ thuật mà có tội với quốc dân (vì mê từ quá mà để nước mất).

    --------------------------------
    1Một bạo chúa ở La Mã, thế kỉ thứ nhất, sính thơ và cho đốt thành La Mã để tìm thi hứng.
    2Tuý trang: họ bôi mặt đỏ, quấn tóc loà xoà. Người ta kể thời ấy cung nữ có hàng ngàn lối bới tóc, phụ nữ Âu, Mỹ bây giờ chưa chắc theo kịp họ.

     
     
     

     
     
    write comments  WRITE COMMENTreviews/comments  
     
     

     
     
    Please SIGN IN to Write a Comment

    Member ID:  
    Password:    


    if you don't have a vm account, go here to REGISTER
     
    TRUYỆN DÀITRUYỆN NGẮNTRUYỆN DỊCHTẬP TRUYỆNTRUYỆN TÌNH CẢMTRUYỆN TRINH THÁMTRUYỆN GIÁN ĐIỆPTRUYỆN KINH DỊTRUYỆN TIẾU LÂM
    TRUYỆN TUỔI TRẺ / HỌC TRÒTRUYỆN TÌNH DỤCTRUYỆN KIẾM HIỆPTRUYỆN DÃ SỬTRUYỆN TRUNG HOATHƠTẠP CHÍPHI HƯ CẤU
    ENGLISH EBOOKSEBOOKS FRANÇAISTRUYỆN KỊCHEBOOKS by MEMBERSTỰ LỰC VĂN ĐOÀNGIẢI THƯỞNG VĂN HỌC TOÀN QUỐC
    GIẢI THƯỞNG NOBEL VĂN HỌCTRUYỆN HAY TIỀN CHIẾNTRUYỆN MIỀN NAM TRƯỚC 1975MỤC LỤC TÁC GIẢ







    Please make a
    donation to help us
    pay for hosting cost
    and keep this
    website free

    Z.28 Macao... Trinh Nữ Giang Hồ

    Người Thứ Tám

    1.Thần Mộ (Tru Ma) [16777215]
    2.Vũ Thần [16777215]
    3.Tinh Thần Biến [16777215]
    4.Đại Đường Song Long Truyện [5646937]
    5.Thần Mộ (Tru Ma) [5502932]
    6.Lộc Đỉnh Ký [4640091]
    7.Tiếu Ngạo Giang Hồ [4471815]
    8.Chuyện Xưa Tích Củ [4341336]
    9.Tế Công Hoạt Phật (Tế Điên Hòa Thượng) [3600939]
    10.Lưu Manh Kiếm Khách Tại Dị Thế [2690104]
    11.Phàm Nhân Tu Tiên [2497576]
    12.Xác Chết Loạn Giang Hồ [2300897]
    13.Lục Mạch Thần Kiếm [2010846]
    14.Sẽ Có Thiên Thần Thay Anh Yêu Em [1972353]
    15.Phong Lưu Pháp Sư [1549055]
    16.Hắc Thánh Thần Tiêu [1470356]
    17.Thất Tuyệt Ma Kiếm [1446046]
    18.Bạch Mã Hoàng Tử [1204117]
    19.Lưu Công Kỳ Án [1150808]
    20.Cô Gái Đồ Long [1078918]
    21.Yêu Em Từ Cái Nhìn Đầu Tiên [1062655]
    22.Đàn Chỉ Thần Công [1029043]
    23.Điệu Ru Nước Mắt [1026601]
    24.Ở Chỗ Nhân Gian Không Thể Hiểu [959539]
    25.Quỷ Bảo [921908]
    26.Giang Hồ Thập Ác (Tuyệt Đại Song Kiều) [907697]
    27.Hóa Ra Anh Vẫn Ở Đây [905360]
    28.Đông Chu Liệt Quốc [877110]
    29.Hắc Nho [852253]
    30.Đại Kiếm Sư Truyền Kỳ [843302]
    31.Điệu Sáo Mê Hồn [840154]
    32.Hóa Huyết Thần Công [756144]
    33.Tru Tiên [747846]
    34.Thần Điêu Đại Hiệp [745374]
    35.Đi Với Về Cũng Một Nghĩa Như Nhau [661995]
    36.Anh Có Thích Nước Mỹ Không? [622519]
    37.Bong Bóng Mùa Hè Tập 3 [592517]
    38.Nghịch Thủy Hàn [569470]
    39.Hoàn Hảo [557813]
    40.Chấm Dứt Luân Hồi Em Bước Ra [536857]
    41.Tầm Tần Ký [512149]
    42.Song Nữ Hiệp Hồng Y [456463]
    43.Thiên Đường [452731]
    44.Đạo Ma Nhị Đế [451040]
    45.Xu Xu, Đừng Khóc [439846]
    46.Mưu Trí Thời Tần Hán [434095]
    47.Bát Tiên Đắc Đạo [427585]
    48.Cậu Chó [417352]
    49.If You Are Here [411885]
    50.Võ Lâm Ngũ Bá [408330]
      Copyright © 2002-2017 Viet Messenger. All rights reserved.contact vm