hello guest!
Member ID:  
Password:
   
Remember me
ebooks - truyên việt nam
Nguyễn Hiến Lê » Đại Cương Văn Học Sử Trung Quốc[784] 
 
Rating: 
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
  • 6
  • 7
  •   7.0/7 - 1 vote
    view comments COMMENTS   print ebook PRINT  
     
     

    Nguyễn Hiến Lê

    Đại Cương Văn Học Sử Trung Quốc



    MỤC LỤC 


    PHẦN THỨ NHẤT. VĂN HỌC TRƯỚC ĐỜI TẦN
      I. Khởi Nguyên
      II. Văn Nghị Luận Của Các Triết Gia
      III. Văn Ký Sự
      IV. Kinh Thi
      V. Sở Từ

    PHẦN THỨ HAI. TỪ ĐỜI TẦN ĐẾN ĐỜI TUỲ
      I. Văn Trào Hai Đời Tần, Hán
      II. Văn Xuôi Đời Tần, Hán
      III. Phú, Nhạc Phủ Và Thơ Đời Hán
      IV. Thời Kiến An (196-220)
      V. Văn Trào Các Đời Nguỵ, Tấn, Nam Bắc Triều Và Tuỳ (221-621)
      VI. Văn Xuôi Từ Nguỵ Tới Tuỳ
      VII. Từ, Phú Và Thơ

    PHẦN THỨ BA. VĂN HỌC ĐỜI ĐƯỜNG
      I. Văn Trào Đời Đường (618-907)
      II. Văn Xuôi Đời Đường
      III. Thơ Đời Sơ Đường
      IV. Thơ Đời Thịnh Đường - Lý Bạch
      V. Thơ Thịnh Đường (Tiếp) - Phái Xã Hội
      VI. Thơ Thịnh Đường (Tiếp) - Phái Biên Tái
      VII. Thơ Thịnh Đường (Tiếp) - Phái Tự Nhiên
      VII. Thơ Thịnh Đường (Tiếp) - Phái Quái Đản
      IX. Vài Thi Hào Khác Thời Thịnh Đường
      X. Vãn Đường
      XI. Nhạc Phủ Và Từ Đời Đường

    PHẦN THỨ TƯ. VĂN HỌC CÁC ĐỜI NGŨ ĐẠI VÀ TỐNG
      I. Văn Trào Đời Ngũ Đại (907-960)
      II. Văn Trào Đời Tống (960-1279)
      III. Văn Xuôi Đời Tống
      IV. Thơ Đời Tống
      V. Từ Đời Tống

    PHẦN THỨ NĂM. VĂN HỌC CÁC ĐỜI NGUYÊN, MINH, THANH
      I. Văn Học Đời Nguyên (1234-1368) 1
      II. Văn Trào Đời Minh (1368-1660)
      III. Cổ Văn Và Thơ Đời Minh
      IV. Tuồng Và Tiểu Thuyết Đời Minh
      V. Văn Trào Đời Thanh (1616-1911)
      VI. Văn Học Chính Thống Đời Thanh
      VII. Tuồng Và Tiểu Thuyết Đời Thanh

    PHẦN THỨ SÁU. VĂN HỌC HIỆN ĐẠI
      I. Hai Cuộc Cách Mạng Trong Văn
      Ii. Tác Giả Hiện Đại

    TỔNG KẾT
      

     

    CHƯƠNG X. VÃN ĐƯỜNG

    1. THƠ VÃN ĐƯỜNG

    Thơ Sơ Đường có khí cốt, nhưng phần nhiều thiếu phần sâu sắc, vì từ thường thắng ý. Thơ Thịnh Đường lời vừa diễm lệ, tứ vừa man mác hùng hồn mà nồng nàn, diễn đủ xu hướng, tả đủ tình cảm, mở những cảnh giới mới, tạo những thể cách mới cho người sau ngâm vịnh. Đến Vãn Đường thơ bắt đầu kém.

    Sau một thế kỷ chiến loạn, triều đình bất lực mà thuyết phục cổ, trọng Nho của Hàn, Liễu cũng hết hiệu quả; nhân tình truỵ lạc, phong hoá suy đồi, thi nhân lại trở về chủ nghĩa duy mỹ thời Lục Triều. Họ quá chú trọng đến hình thức, tư tưởng hoá uỷ mị. Phong trào ấy nẩy mầm từ cuối Thịnh Đường vì phái quái đản đã mở lối cho nó.

    Vãn Đường ít thi nhân có tài. Đáng kể chỉ có Đỗ Mục, Lý Thương Ẩn, Tạ Đình Quân. Song kém thì kém, tác phẩm của họ cũng đứng trên những đời sau.

     

    2. ĐỖ MỤC 杜牧 (803-852)

    Ông tự là Mục Chi 牧之, người ta thường gọi là Tiểu Đỗ để phân biệt với Lão Đỗ là Đỗ Phủ.

    Con người ấy rất tài hoa và lãng mạn. Hồi còn là một hàn sĩ, lại thăm bạn làm chủ một quán nọ, ông đã có ý tìm giai nhân, cậy bạn giới thiệu cho những bông hoa trong miền. Bạn giới thiệu đã nhiều mà ai cũng chê; sau phải đặt ra một hội lớn để thiên hạ nô nức lại coi và chàng thư sinh họ Đỗ tha hồ mà tuyển sắc. Tới chiều tối chàng mới gặp một đoá thiên hương khoảng 13 tuổi. Chàng nhờ bạn làm mai rồi hứa với bà mẹ cô bé trong mười năm nữa sẽ trở lại làm chủ quận nơi đó và sẽ cưới. Mãi 15 năm năm sau, chàng mới được đổi lại nơi ấy thì cô kia, thấy quá hạn, nhận lời người khác và đã có ba con. Chàng than thở:

    自是尋春去校遲,

    不須惆悵怨芳時。

    Tự thị tầm xuân khứ hiệu trì,

    Bất tu trù trướng oán phương thì.

    Chỉ tại tìm xuân quá muộn đi,

    Thời thơm lỡ mất, tiếc làm chi!

    Chàng ham mê thanh sắc, trắng trợn tự khoe là một tay Sở Khanh chốn thanh lâu:

    遣懷

    落魄江湖載酒行,

    楚腰纖細掌中輕。

    十年一覺揚州夢,

    贏得青樓薄倖名。

    Khiển hoài

    Lạc phách giang hồ tái tửu hành,

    Sở yêu tiêm tế chưởng trung khinh.

    Thập niên nhất giác Dương Châu mộng,

    Doanh đắc thanh lâu bạc hãnh danh.

    Diễn điều suy nghĩ trong bụng

    Phiêu bạt giang hồ mãi đắm say,

    Cái lưng nhỏ xíu múa trên tay 1 .

    Mười năm giấc mộng Giang Châu tỉnh,

    Lời được lầu xanh tiếng mặt dày.

    (Vô danh dịch)

    Thơ Đỗ Mục rất đẹp, nhiều bài thật tuyệt, đáng là kiệt tác, như bài Bạc Tần Hoài mà bạn yêu thơ nào cũng thuộc:

    泊秦淮

    煙籠寒水月籠沙,

    夜泊秦淮近酒家。

    商女不知亡國恨,

    隔江猶唱後庭花。

    Bạc Tần Hoài

    Yên lung hàn thủy, nguyệt lung sa

    Dạ bạc Tần Hoài cận tửu gia.

    Thương nữ bất tri vong quốc hận,

    Cách giang do xướng Hậu Đình hoa.

    Thuyền đậu bến Tần Hoài

    Nước xanh, cát trắng, khói trăng loà,

    Quán rượu Tần Hoài đậu chẳng xa,

    Cô gái buôn 2 quên sầu mất nước,

    Cách sông còn hát Hậu đình hoa 3 .

    (Vô danh dịch)

    Bài Xích Bích hoài cổ có giọng cảm khái, cũng đáng được lưu truyền:

    赤壁懷古

    折戟沈沙鐵未銷,

    自將磨洗認前朝。

    東風不與周郞便,

    銅雀春深鎖二喬。

    Xích Bích hoài cổ

    Chiết kích trầm sa, thiết vị tiêu,

    Tự tương ma tẩy nhận tiền triều.

    Đông phong bất dữ Chu Lang tiện,

    Đồng Tước xuân thâm tỏa nhị Kiều.

    Cảm hoài về trận Xích Bích 4

    Kích gẫy, cát chìm, sắt chửa tiêu,

    Rửa mài, nhận thấy dấu tiền triều.

    Gió đông chẳng giúp Chu Lang 5 thắng,

    Đồng tước 6 đài xuân khoá nhị Kiều 7 .

    (Vô danh dịch)

     

    2. LÝ THƯƠNG ẨN 李商隱 (813-858)

    Ông tự Nghĩa Sơn 義山, thơ rất diễm lệ, nhưng một đôi bài hơi khó hiểu. Người ta nghi ông mê một cung nhân mà không dám bộc lộ nỗi tình trong thơ, nên nhiều câu mập mờ. Ông thường dùng phép tượng trưng, mượn hoa tàn để nói về cung nhân ấy.

    Ông có giọng của Baudelaire trong Les fleurs du mal như:

    此花此葉長相映,

    翠減紅衰,愁殺人。

    Thử hoa thử diệp trường tương ánh,

    Thúy giảm hồng suy, sầu sát nhân.

    Hoa kia lá ấy chiếu nhau mãi,

    Xanh kém hồng phai buồn giết người.

    Ông ghét lúc tà dương vì tuy nó đẹp não người nhưng quá ngắn ngủi:

    登樂遊原

    向晚意不適,

    驅車登古原。

    夕陽無限好,

    只是近黃昏。

    Đăng Lạc Du nguyên

    Hướng vãn ý bất thích,

    Khu xa đăng cổ nguyên.

    Tịch dương vô hạn hảo,

    Chỉ thị cận hoàng hôn.

    Lên cao nguyên Lạc Du 8

    Gần tối ý không thích,

    Dông xe lên cổ nguyên.

    Ráng chiều vô hạn đẹp,

    Chỉ tiếc sắp hoàng hôn.

    (Vô danh dịch)

    Nỗi tình u ẩn của ông xuất hiện nhiều trong những bài Vô đề:

    無題

    相見時難,別亦難,

    東風無力,百花殘。

    春蠶到死,絲方盡,

    蜡炬成灰,淚始干。

    曉鏡但愁雲鬢改,

    夜吟應覺,月光寒。

    蓬萊此去無多路,

    青鳥殷勤為探看。

    Vô đề

    Tương kiến thời nan, biệt diệc nan,

    Đông phong vô lực, bách hoa tàn.

    Xuân tàm đáo tử, ti phương tận,

    Lạp cự thành hôi, lệ thuỷ can.

    Hiểu kính đãn sầu vân mấn cải,

    Dạ ngâm ưng giác, nguyệt quang hàn.

    Bồng lai thử khứ vô đa lộ,

    Thanh điểu ân cần vị thám khan.

    Vô đề

    Lúc thấy khó rồi, biệt dễ đâu!

    Gió xuân không sức, để hoa sầu.

    Tằm xuân 9 tới thác tơ đành dứt,

    Đèn sáp thành tro, lệ mới thâu 10 .

    Gương sớm chỉ lo thay mái tóc,

    Ngâm khuya nên biết lạnh trăng thu.

    Non Bồng cách đó không xa mấy,

    Nhờ cậy chim xanh khéo hỏi đò 11 .

    (Vô danh dịch)

    Lối thơ tặng tình nhân của ông rất bóng bảy, đẹp đẽ, tình tứ, nồng nàn, người sau ít ai bằng, nên ông được tặng cái tên là tổ lối thơ “hương liễm” tức thơ tình để giữ trong “hộp thơ” của đàn bà. Phái của ông, đời sau gọi là phái “chi phấn” (phái phấn son).

     

    4. ÔN ĐÌNH QUÂN 溫庭筠 (820?-870?)

    Ông tự là Phi Khanh 飛卿, rất phong lưu, lãng mạn, có giọng thơ của Lý Thương Ẩn, nổi tiếng nhất về loại từ (coi chương sau):

    贈少年

    江海相逢客恨多,

    秋風葉落洞庭波。

    酒酣夜別淮陰市,

    月照高樓一曲歌。

    Tặng thiếu niên

    Giang hải tương phùng, khách hận đa,

    Thu phong diệp lạc Động Đình ba.

    Tửu hàm dạ biệt Hoài Âm thị,

    Nguyệt chiếu cao lâu nhất khúc ca.

    Tặng thiếu niên

    Biển sông gặp khách, giận phiêu linh,

    Lá rụng ngày thu sóng Động Đình.

    Say tít chợ Hoài đêm tiễn biệt,

    Lầu cao một khúc, đối trăng tà.

    (Vô danh dịch)

     

    TÓM TẮT

    Thơ Vãn Đường lại mắc cái tật của thời Lục Triều, lời diễm lệ mà uỷ mị. Thi nhân hầu hết đều lãng mạn, nhất là Đỗ Mục và Lý Thương Ẩn, chỉ thường tả nỗi nhớ nhung giai nhân.

    Ôn Đình Quân nổi tiếng về từ hơn về thơ.

    --------------------------------
    1Sở yêu (lưng gái Sở) do điển vua Linh Vương nước Sở thích con gái lưng eo, nên nhiều cung tần nhịn đói cho bụng nhỏ, được vua yêu.
    Chưởng trung khinh: cuốn Đường Thi tam bách thủ độc bản (Thượng hải Thế Giới thư cục) chú rằng: trong Phi Yến ngoại truyện chép nàng Phi Yến nhẹ đến nỗi có thể múa trên bàn tay lực sĩ được.
    Trong cuốn Đường Thi, Trần Trọng Kim lại dịch là: "trong tay không tiền". Không hiểu họ Trần hiểu theo cách nào.
    2Hai chữ thương nữ đây, Trần Trọng Kim dịch là "gái ca", Ngô Tất Tố dịch là "chị em". Trong Đường Thi tam bách thủ độc bản chú là "thương gia chi nữ".
    3Trần Hậu Chủ vì mê ca nhạc, thơ phú mà mất nước, giặc tới ngoài thành mà vẫn còn đờn ca với cung nữ. "Hậu đình hoa" là một khúc hát của bọn cung nữ ấy.
    4Tên một trái núi trên sông Dương Tử, thuộc tỉnh Hồ Bắc. Chu Du, đại tướng nước Ngô đời Tam Quốc, đại phá Tào Tháo ở đây.
    5Chu Lang tức Chu Du.
    6Khổng Minh muốn Chu Du đánh Tào, nói Tào cho cất đài Đồng tước và tuyên bố rằng hễ đánh lấy Ngô rồi, sẽ bắt 2 chị em Đại Kiều, Tiểu Kiều. (tức vợ Tôn Sách và Chu Du) nhốt vào đó mua vua. Chu Du mắc mưu Khổng Minh, tức giận lắm đem toàn lực ra đánh Tào Tháo.
    7Tức Đại Kiều và Tiểu Kiều.
    8Tên một cao nguyên (một vùng đất cao mà phẳng) ở Thiểm Tây, có nhiều di tích cũ.
    9Con tằm mùa xuân.
    10Giọt đèn cầy (cây nến) ví với giọt lệ.
    11Bồng Lai, cảnh tiên.

     
     
     

     
     
    write comments  WRITE COMMENTreviews/comments  
     
     

     
     
    Please SIGN IN to Write a Comment

    Member ID:  
    Password:    


    if you don't have a vm account, go here to REGISTER
     
    TRUYỆN DÀITRUYỆN NGẮNTRUYỆN DỊCHTẬP TRUYỆNTRUYỆN TÌNH CẢMTRUYỆN TRINH THÁMTRUYỆN GIÁN ĐIỆPTRUYỆN KINH DỊTRUYỆN TIẾU LÂM
    TRUYỆN TUỔI TRẺ / HỌC TRÒTRUYỆN TÌNH DỤCTRUYỆN KIẾM HIỆPTRUYỆN DÃ SỬTRUYỆN TRUNG HOATHƠTẠP CHÍPHI HƯ CẤU
    ENGLISH EBOOKSEBOOKS FRANÇAISTRUYỆN KỊCHEBOOKS by MEMBERSTỰ LỰC VĂN ĐOÀNGIẢI THƯỞNG VĂN HỌC TOÀN QUỐC
    GIẢI THƯỞNG NOBEL VĂN HỌCTRUYỆN HAY TIỀN CHIẾNTRUYỆN MIỀN NAM TRƯỚC 1975MỤC LỤC TÁC GIẢ







    Please make a
    donation to help us
    pay for hosting cost
    and keep this
    website free

    Ngày Mới

    Thạch Lam

    1.Vũ Thần [16777215]
    2.Tinh Thần Biến [16777215]
    3.Thần Mộ (Tru Ma) [16777215]
    4.Đại Đường Song Long Truyện [5646373]
    5.Thần Mộ (Tru Ma) [5502170]
    6.Lộc Đỉnh Ký [4639423]
    7.Tiếu Ngạo Giang Hồ [4470996]
    8.Chuyện Xưa Tích Củ [4340382]
    9.Tế Công Hoạt Phật (Tế Điên Hòa Thượng) [3600266]
    10.Lưu Manh Kiếm Khách Tại Dị Thế [2689429]
    11.Phàm Nhân Tu Tiên [2490720]
    12.Xác Chết Loạn Giang Hồ [2300090]
    13.Lục Mạch Thần Kiếm [2010118]
    14.Sẽ Có Thiên Thần Thay Anh Yêu Em [1972320]
    15.Phong Lưu Pháp Sư [1548811]
    16.Hắc Thánh Thần Tiêu [1469852]
    17.Thất Tuyệt Ma Kiếm [1445475]
    18.Bạch Mã Hoàng Tử [1204030]
    19.Lưu Công Kỳ Án [1150479]
    20.Cô Gái Đồ Long [1078419]
    21.Yêu Em Từ Cái Nhìn Đầu Tiên [1062479]
    22.Đàn Chỉ Thần Công [1028643]
    23.Điệu Ru Nước Mắt [1026274]
    24.Ở Chỗ Nhân Gian Không Thể Hiểu [959332]
    25.Quỷ Bảo [921587]
    26.Giang Hồ Thập Ác (Tuyệt Đại Song Kiều) [907458]
    27.Hóa Ra Anh Vẫn Ở Đây [905247]
    28.Đông Chu Liệt Quốc [876850]
    29.Hắc Nho [852012]
    30.Đại Kiếm Sư Truyền Kỳ [842897]
    31.Điệu Sáo Mê Hồn [839983]
    32.Hóa Huyết Thần Công [755905]
    33.Tru Tiên [747711]
    34.Thần Điêu Đại Hiệp [744902]
    35.Đi Với Về Cũng Một Nghĩa Như Nhau [661859]
    36.Anh Có Thích Nước Mỹ Không? [622349]
    37.Bong Bóng Mùa Hè Tập 3 [592472]
    38.Nghịch Thủy Hàn [569273]
    39.Hoàn Hảo [557732]
    40.Chấm Dứt Luân Hồi Em Bước Ra [536739]
    41.Tầm Tần Ký [511893]
    42.Song Nữ Hiệp Hồng Y [455924]
    43.Thiên Đường [452663]
    44.Đạo Ma Nhị Đế [450741]
    45.Xu Xu, Đừng Khóc [439762]
    46.Mưu Trí Thời Tần Hán [433957]
    47.Bát Tiên Đắc Đạo [427313]
    48.Cậu Chó [417102]
    49.If You Are Here [411806]
    50.Võ Lâm Ngũ Bá [408041]
      Copyright © 2002-2017 Viet Messenger. All rights reserved.contact vm