hello guest!
Member ID:  
Password:
   
Remember me
ebooks - truyên việt nam
Nguyễn Hiến Lê » Đại Cương Văn Học Sử Trung Quốc[1009] 
 
Rating: 
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
  • 6
  • 7
  •   7.0/7 - 1 vote
    view comments COMMENTS   print ebook PRINT  
     
     

    Nguyễn Hiến Lê

    Đại Cương Văn Học Sử Trung Quốc



    MỤC LỤC 


    PHẦN THỨ NHẤT. VĂN HỌC TRƯỚC ĐỜI TẦN
      I. Khởi Nguyên
      II. Văn Nghị Luận Của Các Triết Gia
      III. Văn Ký Sự
      IV. Kinh Thi
      V. Sở Từ

    PHẦN THỨ HAI. TỪ ĐỜI TẦN ĐẾN ĐỜI TUỲ
      I. Văn Trào Hai Đời Tần, Hán
      II. Văn Xuôi Đời Tần, Hán
      III. Phú, Nhạc Phủ Và Thơ Đời Hán
      IV. Thời Kiến An (196-220)
      V. Văn Trào Các Đời Nguỵ, Tấn, Nam Bắc Triều Và Tuỳ (221-621)
      VI. Văn Xuôi Từ Nguỵ Tới Tuỳ
      VII. Từ, Phú Và Thơ

    PHẦN THỨ BA. VĂN HỌC ĐỜI ĐƯỜNG
      I. Văn Trào Đời Đường (618-907)
      II. Văn Xuôi Đời Đường
      III. Thơ Đời Sơ Đường
      IV. Thơ Đời Thịnh Đường - Lý Bạch
      V. Thơ Thịnh Đường (Tiếp) - Phái Xã Hội
      VI. Thơ Thịnh Đường (Tiếp) - Phái Biên Tái
      VII. Thơ Thịnh Đường (Tiếp) - Phái Tự Nhiên
      VII. Thơ Thịnh Đường (Tiếp) - Phái Quái Đản
      IX. Vài Thi Hào Khác Thời Thịnh Đường
      X. Vãn Đường
      XI. Nhạc Phủ Và Từ Đời Đường

    PHẦN THỨ TƯ. VĂN HỌC CÁC ĐỜI NGŨ ĐẠI VÀ TỐNG
      I. Văn Trào Đời Ngũ Đại (907-960)
      II. Văn Trào Đời Tống (960-1279)
      III. Văn Xuôi Đời Tống
      IV. Thơ Đời Tống
      V. Từ Đời Tống

    PHẦN THỨ NĂM. VĂN HỌC CÁC ĐỜI NGUYÊN, MINH, THANH
      I. Văn Học Đời Nguyên (1234-1368) 1
      II. Văn Trào Đời Minh (1368-1660)
      III. Cổ Văn Và Thơ Đời Minh
      IV. Tuồng Và Tiểu Thuyết Đời Minh
      V. Văn Trào Đời Thanh (1616-1911)
      VI. Văn Học Chính Thống Đời Thanh
      VII. Tuồng Và Tiểu Thuyết Đời Thanh

    PHẦN THỨ SÁU. VĂN HỌC HIỆN ĐẠI
      I. Hai Cuộc Cách Mạng Trong Văn
      Ii. Tác Giả Hiện Đại

    TỔNG KẾT
      

     

    CHƯƠNG VII. THƠ THỊNH ĐƯỜNG (tiếp) – PHÁI TỰ NHIÊN

    1. PHÁI TỰ NHIÊN

    Phái này chủ trương trái hẳn với phái xã hội, cho rằng không còn cách nào cải tạo được thời thế, nên chán đời, muốn ẩn trong rừng sâu núi thẳm, nghe tiếng suối tiếng chim, nhìn mây bay trăng mọc. Họ chịu di phong của Đào Tiềm, Tạ Linh Vận, nhàn tản giữa cảnh thiên nhiên, dùng nghệ thuật để tả cái thú nhắp trà trong sương sớm hoặc nhìn cúc dưới gió chiều.

    Mạnh Hạo Nhiên, Vương Duy, Vi Ứng Vật, Liễu Tông Nguyên trong phái đó. Lý Bạch cũng vậy, song chúng tôi không đặt ông ngồi chung với họ vì hai lẽ:

    - Tâm hồn ông đặc biệt; họ còn dính với cõi trần, ông cơ hồ như không.

    - Thiên tài của ông cao rộng, thơ tự nhiên cố nhiên nhiều, thơ biên tái cũng hùng hồn mà thơ xã hội cũng lâm ly.

     

    2. MẠNH HẠO NHIÊN 孟浩然 (689-740)

    Ông ẩn cư ở Lộc môn sơn, 40 tuổi mới lên kinh đô, rớt tiến sĩ, lững thững về núi. Thơ ông cao nhã, đọc lên có cảm giác như “tắm giữa dòng suối mát, hoặc ngủ trong đám mây nhẹ”, như bài:

    春曉

    春眠不覺曉,

    處處聞啼鳥。

    夜來風雨聲,

    花落知多少。

    Xuân hiểu

    Xuân miên bất giác hiểu,

    Xứ xứ văn đề điểu.

    Dạ lai phong vũ thanh,

    Hoa lạc tri đa thiểu.

    Sáng mùa xuân

    Đêm xuân ngủ say tít,

    Dậy nghe chim ríu rít.

    Đêm qua tiếng gió mưa,

    Hoa rụng nhiều hay ít?

    Bài Quá cố nhân trang rõ ràng có giọng của Đào Tiềm:

    過故人莊

    故人具雞黍,

    邀我至田家。

    綠樹村邊合,

    青山郭外斜。

    開軒面場圃,

    把酒話桑麻。

    待到重陽日,

    還來就菊花。

    Quá cố nhân trang

    Cố nhân cụ kê thử,

    Yêu ngã chí điền gia.

    Lục thụ thôn biên hợp,

    Thanh sơn quách ngoại tà.

    Khai hiên diện trường phố,

    Bả tửu thoại tang ma.

    Đãi đáo trùng dương nhật,

    Hoàn lai tựu cúc hoa.

    Qua trại của bạn cũ

    Cố nhân sẵn nếp già,

    Mời khách tới điền gia.

    Ven xóm cây xanh tốt.

    Ngoài đồng bóng núi tà,

    Vườn tược ngồi hiên ngắm,

    Dâu, gai chén rượu khà.

    Đợi đến trùng dương tiết 1 ,

    Lại đây thưởng cúc hoa.

    Tuy nhiên ông vẫn có lòng buồn vì công danh không thành và oán vua, trách bạn; tâm hồn kém xa Lý Bạch.

    Khi về núi Chung Nam ông viết:

    歸終南山

    北闕休上書,

    南山歸敝廬。

    不才明主棄,

    多病故人疏。

    白髮催年老,

    青陽逼歲除。

    永懷愁不寐,

    松月夜窻虛。

    Quy Chung Nam sơn

    Bắc khuyết hưu thướng thư,

    Nam Sơn qui tệ lư.

    Bất tài, minh chúa khứ,

    Đa bệnh cố nhân sơ.

    Bạch phát thôi niên lão,

    Thanh dương bức tuế trừ,

    Vĩnh hoài, sầu bất mị,

    Tùng nguyệt dạ soang hư.

    Về núi Chung Nam

    Cửa Bắc chớ dâng thư 2 ,

    Núi Nam về cố lư.

    Không tài, minh chúa bỏ,

    Nhiều bệnh cố nhân thưa.

    Gấp tết, ngày xanh lấn,

    Giục già, tóc bạc phơ.

    Nhớ hoài buồn chẳng ngủ,

    Cửa ngõ, nguyệt tùng vô.

    (Vô danh dịch)

     

    3. VƯƠNG DUY 王維 (699-759)

    Vương đậu tiến sĩ, làm quan, vừa là hoạ sĩ vừa là thi sĩ, nên “trong thơ có vẽ, trong vẽ có thơ” (Thi trung hữu hoa, hoạ trung hữu thi). Ông rất yêu thiên nhiên, thâm tín đạo Phật, mỗi ngày đều ăn chay, tụng kinh, tâm hồn thanh cao, khoáng đạt.

    Bài dưới đây có lẽ ông viết để tiễn Mạnh Hạo Nhiên khi Mạnh về núi Chung Nam:

    送別

    下馬飮君酒,

    問君何所之?

    君言不得意,

    歸臥南山陲。

    但去莫復問,

    白雲無盡時。

    Tống Biệt

    Hạ mã ẩm quân tửu,

    Vấn quân hà sở chi?

    Quân ngôn bất đắc ý,

    Quy ngọa Nam sơn thùy.

    Đãn khứ, mạc phục vấn,

    Bạch vân vô tận thì.

    Tống biệt

    Xuống ngựa, mời anh nhậu,

    Hỏi: anh tính đi đâu?

    Anh rằng bất đắc ý,

    Về núi để tiêu sầu.

    Cứ đi, không hỏi nữa,

    Mây trắng biết nào đâu!

    Đọc bài Trúc lý quán, ai không lầm là của Lý Bạch.

    竹里館

    獨坐幽篁裡,

    彈琴復長嘯。

    深林人不知,

    明月來相照。

    Trúc lý quán

    Độc tọa u hoàng lý,

    Đàn cầm phục trường khiếu.

    Thâm lâm nhân bất tri,

    Minh nguyệt lai tương chiếu.

    Quán ở Trúc lý

    Một ngồi trong bụi trúc,

    Gẩy đàn lại huýt còi.

    Rừng sâu, người chẳng biết,

    Trăng sáng tới coi hoài.

    (Vô danh dịch)

    Ông sở trường về loại thơ tứ tuyệt. Thơ tứ tuyệt của ông như một bức thuỷ mặc, đơn sơ vài nét mà đủ tình lẫn cảnh.

    無題

    君自故鄉來,

    應知故鄉事。

    來日綺窗前,

    寒梅著花未?

    Vô đề

    Quân tự cố hương lai,

    Ưng tri cố hương sự.

    Lai nhật ỷ soang tiền,

    Hàn mai chước hoa vị?

    Vô đề

    Anh từ làng cũ lại,

    Việc làng chắc biết dư.

    Ngày mai, trước cửa sổ,

    Bông mai đã nở chưa?

    Ông tả rất nhiều cảnh núi non, có suối có mây, có tiếng chuông chùa văng vẳng, hoặc tiếng chim kêu ríu rít, thực khác hẳn những cảnh rùng rợn nơi biên tái:

    過香積寺

    古寺無人逕,

    深山何處鐘?

    泉聲咽危石,

    日色冷青松。

    Quá Hương Tích tự

    Cổ tự vô nhân kính

    Thâm sơn hà xứ chung?

    Tuyền thanh yết nguy thạch,

    Nhật sắc lãnh thanh tùng.

    Qua chùa Hương Tích

    Cây um đường tắt vắng teo,

    Núi sâu, chuông vẳng, nơi nào tiếng đưa?

    Suối kêu gành đá ria bờ,

    Lạnh lùng bóng nắng chui lùa thông xanh

    (Tản Đà dịch)

    鳥鳴澗

    人閒桂花落,

    夜靜春山空。

    月出驚山鳥,

    時鳴山澗中。

    Điểu minh giản

    Nhân nhàn quế hoa lạc,

    Dạ tĩnh, xuân sơn không.

    Nguyệt xuất, kinh sơn điểu,

    Thời minh xuân giản trung.

    Khe chim kêu

    Người nhàn, hoa quế nhẹ rơi,

    Đêm xuân lặng ngắt, trái đồi vắng tanh.

    Trăng lên, chim núi giật mình,

    Tiếng kêu thủng thẳng đưa quanh khe đồi.

    (Ngô Tất Tố dịch)

    Đọc thơ ông, ta thường gặp những câu tỏ ý lánh đời không muốn giao thiệp với ai:

    寂寞柴門人不到,

    空林獨與白雲期。

    Tịch mịch sài môn nhân bất đáo,

    Không lâm độc dữ bạch vân kỳ.

    Cửa sài tịch mịch nào ai đến?

    Mây trắng riêng chờ ở núi không.

    Trong hai câu ấy, đã có “nhân bất đáo”, dưới đây lại thấy “bất kiến nhân”:

    鹿柴

    空林不見人,

    但聞人語響。

    返影入深林,

    復照青苔上。

    Lộc trại 3

    Không lâm bất kiến nhân,

    Đãn văn nhân ngữ hưởng.

    Phản ảnh nhập thâm lâm,

    Phục chiếu thanh đài thượng.

    Lộc trại

    Núi cao chẳng thấy người,

    Chỉ nghe vẳng tiếng nói.

    Bóng xế lọt rừng sâu,

    Rêu xanh ánh đỏ giọi.

     

    4. VI ỨNG VẬT 韋應物

    Thơ ông rất giống thơ Đào Tiềm, được Bạch Cư Dị và Tô Thức khen lắm. Chúng tôi xin dẫn hai bài của ông đều thanh nhã, tình cảm khoáng đạt, man mác.

    滁州西澗

    獨憐幽草澗邊生,

    上有黃鸝深樹鳴。

    春潮帶雨晚來急,

    野渡無人舟自橫。

    Trừ Châu Tây giản

    Độc liên u thảo giản biên sinh,

    Thượng hữu hoàng ly thâm thụ minh.

    Xuân trào đái vũ vãn lai cấp,

    Dã độ vô nhân chu tự hoành.

    Bến Tây Giản ở Trừ Châu

    Cỏ xanh bên lạch dễ yêu thương,

    Trong bụi nghe oanh hót dịu dàng.

    Mưa giúp xuân trào chiều lớn gấp,

    Bến đò không khách, chiếc thuyền ngang 4 .

    (Vô danh dịch)

    寄全椒山中道士

    今朝郡齋冷,

    忽念山中客。

    澗底束荊薪,

    歸來煮白石。

    欲持一瓢酒,

    遠慰風雨夕。

    落葉滿空山,

    何處尋行蹟?

    Ký Toàn Tiêu sơn trung đạo sĩ

    Kim triêu quận trai lãnh,

    Hốt niệm sơn trung khách.

    Giản để thúc kinh tân,

    Quy lai chữ bạch thạch.

    Dục trì nhất biều tửu,

    Viễn uỷ phong vũ tịch.

    Lạc diệp mãn không sơn,

    Hà xứ tầm hành tích?

    Thư gửi đạo sĩ ở trong núi Toàn Tiêu

    Sáng nay nha quận vắng,

    Chợt nhớ khách trong non.

    Kiếm củi ngoài bên lạch,

    Về nhà đá nấu cơm.

    Muốn đem một bầu rượu,

    An ủi đêm gió mưa,

    Lá rụng đầy đường núi,

    Dấu đi đã lờ mờ.

    (Vô danh dịch)

     

    5. LIỄU TÔNG NGUYÊN 柳宗元

    Ông vừa theo Khổng, Mạnh vừa theo Phật, Lão nên về văn xuôi ông cùng Hàn Dũ vận động phục cổ, mà về thơ ông lại theo phái tự nhiên, như trong bài Giang tuyết.

    江雪

    千山鳥飛絕,

    萬徑人蹤滅。

    孤舟簑笠翁,

    獨釣寒江雪。

    Giang Tuyết

    Thiên sơn điểu phi tuyệt,

    Vạn kính nhân tung diệt.

    Cô chu toa lạp ông,

    Độc điếu hàn giang tuyết.

    Sông tuyết

    Nghìn con chim bay hết,

    Muôn nẻo dấu người tuyệt.

    Áo lá một ông câu,

    Thuyền con, câu những tuyết.

     

    TÓM TẮT

    Phái tự nhiên theo phong khí Đào Tiềm, chịu ảnh hưởng của Lão, Phật, ca tụng thú nhàn tản cùng cảnh đẹp của tạo hoá. Mạnh Hạo Nhiên, Vi Ứng Vật, Liễu Tông Nguyên đại biểu cho phái ấy.

    Họ đều có giọng siêu thoát, đều thường dùng thể tứ tuyệt.

    Vương Duy vừa là hoạ sĩ, vừa là thi sĩ nên tả rất khéo, chỉ vài nét đơn sơ mà rõ tình và cảnh.

    --------------------------------
    1Cũng gọi là Trùng cửu, tức ngày mùng 9 tháng 9.
    2Không dâng thư lên vua cầu công danh nữa.
    3Chữ Sài ở đây đọc là trại.
    4Thuyền quay ngang.

     
     
     

     
     
    write comments  WRITE COMMENTreviews/comments  
     
     

     
     
    Please SIGN IN to Write a Comment

    Member ID:  
    Password:    


    if you don't have a vm account, go here to REGISTER
     
    TRUYỆN DÀITRUYỆN NGẮNTRUYỆN DỊCHTẬP TRUYỆNTRUYỆN TÌNH CẢMTRUYỆN TRINH THÁMTRUYỆN GIÁN ĐIỆPTRUYỆN KINH DỊTRUYỆN TIẾU LÂM
    TRUYỆN TUỔI TRẺ / HỌC TRÒTRUYỆN TÌNH DỤCTRUYỆN KIẾM HIỆPTRUYỆN DÃ SỬTRUYỆN TRUNG HOATHƠTẠP CHÍPHI HƯ CẤU
    ENGLISH EBOOKSEBOOKS FRANÇAISTRUYỆN KỊCHEBOOKS by MEMBERSTỰ LỰC VĂN ĐOÀNGIẢI THƯỞNG VĂN HỌC TOÀN QUỐC
    GIẢI THƯỞNG NOBEL VĂN HỌCTRUYỆN HAY TIỀN CHIẾNTRUYỆN MIỀN NAM TRƯỚC 1975MỤC LỤC TÁC GIẢ







    Please make a
    donation to help us
    pay for hosting cost
    and keep this
    website free

    Vào Nơi Gió Cát

    Nguyễn Thị Hoàng

    1.Thần Mộ (Tru Ma) [16777215]
    2.Vũ Thần [16777215]
    3.Tinh Thần Biến [16777215]
    4.Đại Đường Song Long Truyện [5646938]
    5.Thần Mộ (Tru Ma) [5502932]
    6.Lộc Đỉnh Ký [4640091]
    7.Tiếu Ngạo Giang Hồ [4471816]
    8.Chuyện Xưa Tích Củ [4341336]
    9.Tế Công Hoạt Phật (Tế Điên Hòa Thượng) [3600939]
    10.Lưu Manh Kiếm Khách Tại Dị Thế [2690105]
    11.Phàm Nhân Tu Tiên [2497578]
    12.Xác Chết Loạn Giang Hồ [2300897]
    13.Lục Mạch Thần Kiếm [2010847]
    14.Sẽ Có Thiên Thần Thay Anh Yêu Em [1972353]
    15.Phong Lưu Pháp Sư [1549055]
    16.Hắc Thánh Thần Tiêu [1470358]
    17.Thất Tuyệt Ma Kiếm [1446046]
    18.Bạch Mã Hoàng Tử [1204117]
    19.Lưu Công Kỳ Án [1150808]
    20.Cô Gái Đồ Long [1078918]
    21.Yêu Em Từ Cái Nhìn Đầu Tiên [1062655]
    22.Đàn Chỉ Thần Công [1029043]
    23.Điệu Ru Nước Mắt [1026601]
    24.Ở Chỗ Nhân Gian Không Thể Hiểu [959539]
    25.Quỷ Bảo [921908]
    26.Giang Hồ Thập Ác (Tuyệt Đại Song Kiều) [907697]
    27.Hóa Ra Anh Vẫn Ở Đây [905360]
    28.Đông Chu Liệt Quốc [877110]
    29.Hắc Nho [852254]
    30.Đại Kiếm Sư Truyền Kỳ [843302]
    31.Điệu Sáo Mê Hồn [840154]
    32.Hóa Huyết Thần Công [756144]
    33.Tru Tiên [747846]
    34.Thần Điêu Đại Hiệp [745374]
    35.Đi Với Về Cũng Một Nghĩa Như Nhau [661996]
    36.Anh Có Thích Nước Mỹ Không? [622519]
    37.Bong Bóng Mùa Hè Tập 3 [592517]
    38.Nghịch Thủy Hàn [569470]
    39.Hoàn Hảo [557813]
    40.Chấm Dứt Luân Hồi Em Bước Ra [536857]
    41.Tầm Tần Ký [512149]
    42.Song Nữ Hiệp Hồng Y [456463]
    43.Thiên Đường [452731]
    44.Đạo Ma Nhị Đế [451040]
    45.Xu Xu, Đừng Khóc [439846]
    46.Mưu Trí Thời Tần Hán [434095]
    47.Bát Tiên Đắc Đạo [427586]
    48.Cậu Chó [417352]
    49.If You Are Here [411885]
    50.Võ Lâm Ngũ Bá [408330]
      Copyright © 2002-2017 Viet Messenger. All rights reserved.contact vm